Page 471 - Тумсуулээх улэ ситиьиилээх сыллара. Дупсун
P. 471
тыылга хаалбыт одонньоттору, эмээхситтэри кытта араас улэдэ, от улэтигэр,
бурдук быЬыытыгар, мае кэрдиитигэр уонна да атын улэлэргэ икки харананы
силбэЬиннэрэн сылдьыбыттарын кэпсиирэ. Сэрии сут кураан содулуттан сэрии
сылын одолоро уерэхтэн матан, наар улэни ере тутан, бэйэ-бэйэлэрин ейенсен
убаастабыл тыыныгар олох уЬааран таЬаарбыт келуенэлэрэ этилэр.
Ол да иЬин баара эрэ 17 саастаадар мээнэ киЬиэхэ тиксибэт, оччотооду Урдуку
Сэбиэт «1941-1945 сс. Ада Дойду сэриитигэр килбиэннээх улэтин иЬин» диэн
мэтээлинэн 1947 сыллаахха, бэс ыйын 30 кунугэр, норуокка ааттыылларынан
«Сталин тебелеех» мэдээлинэн надараадаламмыт нэЬилиэккэ бастакы
дьоннортон биирдэстэрэ мин ииппит адам, Свешников Иван Иванович, этэ. Ол
улэтин сотуллубат, сууйуллубат туоЬута буолар.
Адам эдэр эрдэдинэ бэйэтин лаппа кыанар эбит, себулээн мае
тардыЬыытынан дьарыктанара. Элбэхтэ курэхтэЬэн, элбэхтэ кыайан
кыайыы ерегейун билбитэ. Олортон биирдэстэрэ 2009 сыллаахха «Саха
сирин нэЬилиэктэрэ» диэн сериянан тахсыбыт «Дупсун сирэ» кинигэдэ
«Тэбиик тэтиэнэх быЬый дьонноро» диэн туЬумэххэ 1950 сыллаахха
оройуон курэхтэЬиитигэр И.И.Свешников-Омукчаан мае тардыЬыытыгар
Р.М.Петухов-Беде Буетур кэнниттэн иккис миэстэ буолбута диэн суруллубута
да туоЬулуур. Дупсун куустээдэ Ф.Т.Румянцев-Куутук кини кэнниттэн yhyc
буолбут. Оттон бу курэхтэЬиигэ барита 48 киЬи кыттыбыта суруллар.
Мин бииргэ тереебут бырааттарым Семен Семенович быраатынаан Иван
Семеновичтыын оскуоланы бутэрэн, Советскай Армия кэккэтигэр сулууспалаан,
ытык иэстэрин телеен кэлэн, суоппар идэтин баЬылаабыттара. Оччолорго
Уус-Алдан оройуонугар учугэйдэр ахсааннарыгар сылдьар, 5 отделениелаах,
2 учаастактаах «Дупсун» сопхуоска «Зил» , «ММ3» массыыналарага улэлэрин
садалаабыттара. Оччолорго Найахыттан теруттээх саамай эдэр уонна бастакы
суоппардар буолаллара. Райпо, оскуола, дьаЬалта анал массыыналарга атын
суоппардар элбэхтэр этэ. Сопхуос техниката биир сиргэ кииннэнэн Дупсуннэ
улахан гаражка тураллара.
Оту-маЬы, эбии аЬылыгы, уотурбаны, чоду, тутуу уонна оттуллар маЬы
тиэйэн, бириэмэтигэр наадалаах миэстэтигэр тиэрдииттэн сопхуос улэтэ
быЬаччы тутулуктаада. Уотурбаны Золотинкаттан, Нерюнгриттан, Большой
Невертэн таЬаллара. Бырааттарым эдэрдэрэ бэрт буолан улэттэн толлубат
этилэр, куннэ иккитэ Хангалаастан чох таЬаллара, туун хойут кэлэн, сарсыарда
эрдэлээн сылдьаллара. Массыыналара алдьаннадына туун оностон сарсыарда
рейска тахсаллара. Диспетчер ханна путевкалыырынан айанныыллара, уксугэр
Найахыттан, вспехтен теруттээх буоланнар ол энэр таЬадаЬы суруннээн кинилэр
таЬаллара. Большой Невертэн, Золотинкаттан уотурба урдугэр тиэйэн биир
дойдулаахтарыгар оччотооду дефицит миэбэли, бу энэр нуормада эрэ атыыланар
бородууктаны хомпуоту, кэнсиэрбэлэммит одурсуну адалан дьоннорун
уердэллэрэ, онноодор уотурба урдугэр мотоцикл адалан турардаахтар.
Бырааттарым Семеннаах, Ваня бэйэ-бэйэлэрин ситэрсэн биэрэн, хардарыта
кемелеЬен улэлээбиттэрэ. Сыралаах улэлэрэ сопхуос директории, партком
профкомун махтал суруктарынан, анал бэлэхтэринэн бэлиэтэммиттэрэ.
Yhyc быраатым Василий Семенович тракторист идэтин баЬылаан бастаан
кылгастык «Дупсун» сопхуоска «бепех» отделениетыгар, онтон «Найахы»
сопхуоска улэлээбитэ. КыЬынын от-мас тиэйиитигэр, сайынын от улэтигэр
звенода улэлээбитэ. Улэтигэр сирдэрбэт, ханна дьаЬайалларынан улэтин
бутэрэ охсоро. Кэлин ыал буолан Бородонно киирэн араас тэрилтэлэргэ
469

