Page 473 - Тумсуулээх улэ ситиьиилээх сыллара. Дупсун
P. 473

БаЬылайы олох одо эрдэхпиттэн олус себулуурум, биЬиги Дьэгэтэк ферматыгар
       кыЬыннары-сайыннары олорорбут. Убайым сайын миэхэ Оспехтен киэЬээ
       хойут, сатыы кэлэн ампаар муннугуттан быган, кэтээн турар буолара. Мин
       кини кэлэр кунун хайдах эрэ сурэхпинэн сэрэйэр курдугум. Ол туун утуйбакка
       сарсыардаанна диэри оонньоон тахсарбыт. Халлаан лаппа сырдыыта, кун
       тахсыыта, кини Оспеххе теннере. 11-12 -лээх уол этэ, аЬаабакка ургулдьу
       сырыттада . Бука кэлэ-бара 25 км сиргэ сылайан эрээхтиирэ буолуо да, биирдэ
       да ону ахтаахтаабат этэ. Сарсыарда тиийэн одуруот улэтигэр куну быЬа теботун
       оройунан туЬэрэ, ол курдук сайын хаста да кэлэн барара.
           0§о эрдэдиттэн улэдэ-хамнаска эппиэтинэстээх, туруоруллубут
       сорудадын, сыалын-соругун бириэмэтигэр энкилэ суох толорор, ыраас,
       чэнчис туттунуулаах этэ. 1957 с. Найахыга холбоЬон Бааскалаах Балыктаахха
       кеспуттэрэ. Оччолорго Найахыга МТС диэн тэрилтэ баара. Онно токарь
       уерэдэр уерэнэн улэдэ киирбитэ. Станокка араас тимир эттиктэри чочуйара,
       мин оччолорго оскуолада, интернакка олорон уерэнэрим. Убайым станокка
       улэлиирин олус сэргээн, интэриэЬиргээн керорум. Кэлин билбитим, трактор
       насоЬун онорор, установкалыыр эбит. МТС-ка трактор, массыына беде элбэх
       этэ. НасоЬун тракторга танан куну быЬа суурдэн-кетутэн тахсара, ол курдук хас
       да сыл улэлээбитэ. МТС эстибитин кэннэ Найахыга трактористаабыта.
           Кэлин Оспеххе кеЬен киирэн ДТ-75 улэлээбитэ. От-мас тиэйиитигэр
       сылдьыбыта. Оту-маЬы оччолорго наар сыардада илиинэн тиэйэн улэлииллэрэ,
       дьэ кытаанах улэ диэн ол этэ. Сарсыарда олох эрдэ 3-4 чааска от тиэйэ бараллара,
       сородор куннэ иккитэ 1,5-2,0 кестеех сиртэн тиэйэллэрэ. Биир кун еребулэ суох
       улэлииллэрэ ,атын элбэх техника суода дьэ кыЬалда этэ. Трактор алдьаннадына
       бэйэтэ тууннэри-куннэри оностон барара. Оччолорго саппаас да чаас адыйада,
       ону Бородонтон эккирэтэн, суЬаллык оностуохха наада этэ.
           Оччотооду дьон улэни ере тутан наЬаа да тахсыылаахтык, кургуемнээхтик
       улэлииллэр эбит. Кэлин колхозка кыладыапсыгынан улэлээбитэ, сурдээх
       эппиэтинэстээх улэ этэ. Колхоз туох баар ыЬыы сиэмэтин, фураЬы, быаны-
       туЬады, о.д.а. мала-сала, киЬи аадан сиппэт тэрилэ элбэх буолара. Оссе биир
       эппиэттээх улэ сиэмэ ыраастааЬына, харайыыта баар, быыллаах, буордаах, элбэх
       кууЬу-кудэди, тэрээЬини эрэйэр. Элбэх киЬини дьаЬайыахха, улэлэтиэххэ наада.
       Колхоз сиэмэтин барытын ыраастаан ампаарга симтэриэххин, ессе сытыйан-
       ымыйан барбатын хонтуруоллуохха наада буолара. Аны заправщигынан хас
       да сыл энкилэ суох улэлээбитэ, бензин,солярка ГСМ- мы барытын аадыахха,
       суоттуохха, булуохха-талыахха, уллэриэххэ, отчуоттуохха, манна барытыгар
       эппиэттээхтик сыЬыаннаЬыахха, былаанныахха, чиэЬинэй буолуохха наада.
           1974 с. «Дупсун» сопхуос тэриллэн: Баатадай, Найахы, Оспех, Дупсун,
       Чэриктэй бииргэ буолбуппут. Оспех отделениетыгар (нэЬилиэктэр бары
       отделение буолбуттара) управляющай Румянцев Николай Петрович буолбута.
       Убайым БаЬылай отделение техникатын дьаЬайар, керер-истэр механигынан
       ананан 1981 с. диэри утуе суобастаахтык, туох баар кууЬун-уодун, билиитин
       ууран улэлээбитэ.Техниканы окко, ыЬыыга отделение араас улэтигэр, кэмигэр
       ремоннаан,трактористары,суоппардарыкыттасубэлэЬэн саппаас булан,сородор
       бэйэтэ ремоннаЬан, отделение улэтэ биирдэ да сырыыптаммакка улэлиирин
       хааччыйара. Убайым ханнык да ылыммыт улэтигэр дьин ис сурэдиттэн,
       буоллун-хааллын диэн сабыта туппакка олох хаачыстыбалаахтык улэлиирэ,
       хаЬан да керен турбат, улэлэспитинэн барара. Ылсыбыт улэтин тиЬэдэр
       тиэрдэрэ, оннугу даданы ирдиирэ.УлэЬиттэрэ ытыктыыллара, убаастыыллара,

                                                                                   471
   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478