Page 487 - Тумсуулээх улэ ситиьиилээх сыллара. Дупсун
P. 487

ЧЭРИКТЭЙ НЭЬИЛИЭГЭР СИР ОНОЬУУТА

           Бастакы холкуостар садана улахан солооЬун суох этэ. Арыыларга биирди-
       илээн дьон сугэнэн солоон, оттуур ходуЬаларын кэнэтэн оностуммуттара.
       НэЬилиэккэ бастакы бааЬыналары кырдаллары тиэрэн онорбуттара. Оннук
       бааЬынаттан 1938 сыллаахха урдук YYHYYHY ситиЬэн, Ушницкай С.Д. Москвада
       тыа хаЬаайыстыбатын быыстапкатыгар бара сылдьыбыта. Ада дойду сэриитин
       иннинэ Чэриктэйгэ 150-200 га сиргэ «Социализм суола» холкуос сиэмэ ыЬа
       сылдьыбыта.
           1953 сылга «Октябрь» холкуос бэрэссэдээтэлинэн Василий Николаевич
       Мохначевскай улэлээбитэ. Онтон ыла Чэриктэй Улахан, Аччыгый Эбэлэри
       илиинэн хорон, уутун туЬэрэн, оттуур ходуЬалары кэнэтии улэтэ садаламмыта.
       1954 сылтан Чэриктэйгэ бааЬына сирин солооЬун садаламмыта. Кырдаллар
       мастарын солоон, кэнэтэн онорууга 300 га сири эбии онорон, 540 га бааЬына
       сирэ баар буолта. БааЬына сирин кэнэтэн онорууга Найахы МТС-н трактористар
       Ушницкай Николай Николаевич, Борисов Иван Николаевич С-80 тракторынан
       улэлээбиттэрэ. Найахы МТС директорынан Семенов Яков Васильевич, кылаа-
       бынай агрономунан Шадринов Николай Васильевич этилэр.
           1959 сылтан оройуон дьаЬалынан, арыыларга С-100 трактордарынан
       дулданы, талады анньан, оттуур ходуЬалары кэнэтэн оноруу садаламмыта.
       Онно трактористарынан Борисов Иван Николаевич, Дмитрий Попов, Афанасий
       Крылов, Иннокентий Андреевич Сивцев улэлээбиттэрэ. 1965 сылтан дулда,
       талах анньан ходуЬа оноруута барбыта. Чэриктэйинэн, Ыччатынан, Дьэлинэн
       1500 га оттуур ходуЬа сир оноЬуллубута.
           1966 сылтан экскваторынан хоруу хаЬан, куеллэри ерускэ ыытан, ходуЬа
       оноЬуута садаламмыта. Ити улэлэр республика уонна оройуон дьаЬалла-
       рынан, мелиорация кууЬунэн барбыта. Экскваторга Виктор Шахворост Ыччат,
       Дьэли, Чэриктэй куеллэрин хорон туЬэриигэ, даамбалары онорууга 1985 сылга
       диэри улэлээбитэ. Кэлин кеспут куеллэр кырыстара ситэн, учугэйдик уунэр
       буолтарын кэннэ, Улахан уонна Аччыгый Эбэлэртэн 170 га ходуЬаттан 670
       тонна от оттоммута. Дьэли Эбэтиттэн 83 га сиртэн 200 - чэкэ тонна, Табаттан
       50 га сиртэн 40-50 тонна от оттоноро. Барыта нэЬилиэк урдунэн ортотунан от
       оттоноро:
           •  отделение 1500 - 1700 тонна от.
           •  моой отчуттар 350 - 450 тонна от.
           Чэриктэйгэ мунутаан 1 гааттан 15 - 20 цн. сиэмэ хомуллубута, 2 гааттан 50
       - 60 тонна хаппыыста уонна 15 гааттан 120 тонна хортуоппуй хостоммута, 1000
       тонна сиилэс угуллубута.
                                                             Шергин Петр Иванович
           Чэриктэй, 2005 сыл.

                            СИТИЬИИЛЭЭХТИК УЛЭЛЭЭБИППИТ

           «Октябрь» уонна «Коммунизм» холкуостар холбоЬон, 1974 сыллаахха
       «Дупсун» сопхуос тэриллибитэ. Чэриктэй «Дупсун» сопхуос биригээдэтэ - бары
       улэдэ кердеруутэ еруу урдук буолара. Алдан тардыылаах сиргэ Чэриктэйгэ,
       мэччирэн'нээх диэн ааттаан, сылгыны атын отделениелардаадар быдан элбэди
       туталлара. XI пятилетка тумугунэн: Чэриктэй сылгытын ахсаана 533, онтон
       биэтэ 340 буолладына, Дупсун биэтин ахсаана 133 этэ. Ол оннугар, саас ерус

                                                                                   485
   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492