Page 453 - Дүпсүн сирэ
P. 453

омук тылын учуутала Степанова М.Р., начальнай байыаннай бэлэмнэнии учуу-
         тала Федоров М.Вл. ейдөрүн-дууһаларын, билиилэрин ууран, элбэхтик уһанан
         сыралаһан туран үлэлээбиттэрэ.  1968 сылтан саҕалаан  12 кабинет силигэ-ситэн
         учууталлар  үлэлээбитинэн  барбыттара.  70-с,  80-с  сылларга  саха  тьша  (Сив­
         цев  И.К.),  омук тыла  (Сыроватская  Т.Д.)  кабинеттара  СГУ базовай  кабинет-
         тара  буолбуттара.  Оройуон,  республика  учууталларын  семинардара,  курстара
         ыытыллаллара,  студеннар  педагогическай  практикаларын  бараллара.  Каби-
         неттар  тэриллэрин  онорууга-уһаныыга,  ойуу-бичик  үлэтигэр  Сивцев  И.К.,
         Сивцев  В.Ф., Алексеев С.Н.,  Сивцев Г.Г.,  Федорова П.А.  үлэлэспиттэрэ.
                    Дүпсүн оскуолатын төрөебүт кыраайы үөрэтэр музейа

            Музей  балаҕан  ыйын  22  күнүгэр  1962  сыллаахха  оскуола  100  сьшын  бэ-
         лиэтиир  күнүгэр  аһыллыбыта.  Музейы  отуттан  тахса  сыл  устата  РСФСР
         үөрэҕириитин  туйгуна,  ССРС  сиртэн  хостонор  баайын  чинчийии  туйгуна
         Стрекаловскай Иван Дмитриевич салайан үлэлэппитэ. Музей 5 саалалаах, 5000
         тахса экспонаттаах, 20 көһө сылдьар быыстапкалаах.  Музей чуучулаларын 60-с
         сылларга биолог Сивцева Т.А.  салайан оҥорторбута.
                                       Музей саалалара
           Этнография,  айылҕа,  нэһилиэк  историятын,  В.В.Никофоров-Күлүмнүүр,
         Албан Аат саалалара.  Музей  этнография  саалатыгар былыргы саха дьоно бул­
         ка,  үлэҕэ  туттар  тимиртэн  уонна  мастан  оҥорбут тэриллэрэ,  туостан,  мастан
         оҥорбут  араас  иһиттэрэ,  дьахтар  уонна  эр  киһи  таҥнар  таҥаһа,  нууччалар
         аҕалбыт тэриллэрэ  көрдөрүүгэ тураллар.  Балар  истэригэр  үгүс  ахсааннаах  сэ-
        дэх экспонаттар бааллар, олор истэригэр:
            1. XVIII үйэ маҥнайгы ан аарыгар Тула куоракка оҥоһуллубут айанньыттар
         икки камералаах сылабаардара.
           2.  Саамай  улахан  ойбон  кытах.  Раиса  Лепчикова  сүктэн  кэлэригэр  илдьэ
         кэлбит иһитэ.  (XIX үйэ).
           3. Алтай  пластинкалартан хаарты хараҕа  ойуулаах чороон.  Маннык чороон
         Саха сиригэр соҕотох,  XIX үйэ,  маастара биллибэт.
           4.  1771  сыллааҕы  Екатерина  II  ыраахтааҕы  Тэбиик-Матвей Турчековка  бэ-
        лэхтээбит куортуга.
           5.  Сүктэр  дьахтар  көмүс  сирэйдээх  чаппараахтаах,  кычымнаах,  үүннээх-
        тэһииннээх ыныыра.
           Албан  Аат  саалатын  магырыйаалларын  ветеран  учуутал  Сивцев  В.Ф.  20-
        тэн тахса  сыл  устата  сыралаһан  үлэлээн,  көрдөөн-ирдээн  муспута.  Бу саалаҕа
        Дүпсүн  сириттэн  Аҕа  дойду  сэриитин  хонуутугар  сырдык  тыыннарын  толук
        уурбут,  кырыктаах  сэрииттэн  кыайыы  көтөллөнөн  төрөөбүт  алаастарыгар
        төннүбүт буойуннар, тыылга үлэлээбит туруу үлэһит дьон туһунан матырыйаал-
        лар хомуллан тураллар.  В.В.Никифоров-Күлүмнүүр саалатын матырыйааллара
         (төрүттээччи  И.Д.Стрекаловскай)  бу улуу  киһи  олоҕун,  үлэтин  туһунан  кэп-
        сииллэр.  Манна  баар  элбэх  ахсааннаах  хаартыскалары,  докумуоннары,  пор-
        треттары  В.В. Никифоров  сиэнэ  А.Ф.Кузакова-Никифорова,  сиэн  күтүөтэ
                                                                                  393
   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458