Page 454 - Дүпсүн сирэ

А.И.Винокуров, аймаҕа, художник-портретист Г.Г.Никифоров бэлэхтээбиттэ-
рэ. Музей фондатын эбии экспонаттарынан, документальнай матырыйаалла-
рынан байытыы — үөрэнээччилэр, чуолаан эдэр туристар сылын аайы ыытыл-
лар көрдүүр-ирдиир үлэлэрин түмүгэ. Кыраайы үөрэтэр музей үлэтин оскуола
оҕону үөрэтэр-иитэр үлэтин ситимигэр киллэрэн, дьүөрэлээн ыытар.
1997 сыллаахха Дүпсүҥҥэ саҥа таас оскуола тутуллан үлэҕэ киирбитэ. Бу
бэлиэ күҥҥэ анаан оскуола учууталлара Андреева А.П. уонна Егорова Е.И.
салайыыларынан Дүпсүн оскуолатын 145 сыллаах үлэтэ хомуллан оскуола му-
зейа аһыллыбыта.

Саха сиригэр маҥнайгы космонавтика музейа

Дүпсүн сирэ үгүс энтузиаст учууталлардаах дойду. Олортон биирдэстэрэ
Саха АССР оскуолаларын үтүөлээх учуутала, РСФСР норуотун үөрэҕириитин
туйгуна Жирков Иван Данилович буолар.
Эдэр учуутал Иван Данилович аан бастаан оҕолорго ракетнай моде­
лизм куруһуогун үлэлэппитэ. Оччолорго Советскай Союз космос куйаарын
баһылааһын на элбэх космическай хараабыллары, спутниктары, орбиталь-
най станциялары көтүтэрэ. Куруһуок оҕолоро 1971 сыллаахха Кабардино-
Балкарскай АССР Нальчик куоратыгар Бүтүн Россиятааҕы ракетомоделистар
II күрэхтэһиилэрэ ыытыллыбытыгар кыттыбыттара. Ити күрэхтэһиигэ сыл-
дьан, Иван Данилович СФС Космонавтакаҕа федерациятыгар оскуолатааҕы
музейдар председателлэринэн үлэлиир, ЕИРД актыыбынай кыттыылааҕа
Е.М.Матысигы көрсөн, кэпсэтэн, сүбэтин ылынан, космонавтика музейын тэ-
рийэргэ санаммыта. Онон 1974 сыллаахха Дүпсүн нэ аан бастаан космонавти­
ка музейа тэриллибитэ.
Музей экскурсоводтара, техническэй куруһуок оҕолоро Россияҕа ыытыл-
лар үгүс күрэхтэһиилэргэ кыттыбыттара. Ол курдук аан бастаан Дүпсүн
оҕолоро Володя Федоров, Костя Румянцев, Коля Копырин, Ваня Прибы­
лых Баксан куоракка ыытыллыбыт Бүтүн Россиятааҕы ракетомоделистар III
күрэхтэһиилэригэр кыттыбыттара. Маны таһынан эдэр ракетомоделистар 1975
сыллаахтан саҕалаан ыытыллар Бүтүн Союзтааҕы «Космос» конкурска элбэхтик
кыттыбыттара. Барыта аҕыс итинник конкурска 16 оҕо кыттыыны ылбыттара,
«Якутия-1», «Якутия-2», «Дьүкээбил» космическай хараабыллар, «Октябрь-
60», «Москва-80», «Сибирь-1», «Мир» планетоходтар уонна «Сулус» орбиталар
икки ардыларыгар көтөр станция моделларын оҥорон көмүскээбиттэрэ. 1975
сыллаахха Коля Копырин, Володя Федоров онорбут «Якутия-2» космическай
хараабылларын модела иккис миэстэни, онтон 1978 сыллаахха Витя Криво-
шапкин, Вера Павлова, Марианна Сивцева көмүскээбит «Октябрь-60» плане­
тоход модела төрдүс миэстэни ылбыттара.
Музей бастакы экскурсоводтарынан Еотовцева Эдилия, Лыткина Еаля, Сив­
цева Муся, Прибылых Уля, Сивцева Марианна, Копырина Маша үлэлээбиттэрэ.
1974 сылтан саҕалаан күн бүгүнүгэр тиийэ оскуола үгүс үөрэнээччилэрэ баай,
интэриэһинэй матырыйааллаах музей дьиэтигэр иитиллэн тахсыбыттара. Ки-
нилэр Бүтүн Союзтааҕы слеттарга уонна конференцияларга кыттыбыттара.
394