Page 114 - Баһылай-Мүрү. Лена тэрээһиннээх хаһаайыстыба
P. 114
-Бастаан кэлэллэригэр алта ыйдаахтар этэ. Биһиги хайдах
быһыылаах керсербүтүттэн, сөптөөх усулуобуйаны тэрийэрбититтэн,
кылаабынайа барааннары көрөр-истэр дьон үлэҕэ сыһыаннарытган
улахан тутулуктаах буоларын билэрбит. Ол иһин ирдэниллэр
тэрээһиннэри толоро сатаабыппыт. Маннык боруода барааннар Саха
сиригэр үс сиргэ - Мэҥэ-Хаҥалас Харатыгар, Ханалас Булгунньах-
тааҕар 50-нии барааннар бааллар. Бу барааннары үс тэрилтэ көрөр-
истэр, убулуур. Ол курдук, республиканскай суолталаах Дьокуускай
куорат кырдьаҕастарын уонна инбэлиитгэрин интернатын директора
Анна Слепцова уонна Саха сиринээҕи тыа хаһаайыстыбатын
научнай-чинчийэр институтун директора Айаал Степанов, “Лена”
тэрээһиннээххаһаайыстыбатын салайааччыта Семен Кычкин бииргэ
үлэлииргэ ус өрүттээх дуогабарга илии баттастылар. Ол быһыы-
тынан туһааннаах тэрилтэлэр үлэһиттэрэ былааннаах улэни
ыыталлар. Интернат салалтата тэрээһиннээх хаһаайыстыба
үлэһитгэригэр хамнастарын быһаараллар, отгон кырдьаҕастара бараан
түүтүн таҥастаан бородууксуйа оҥоруохтаахтар, институт
сотрудникгара бириэмэтитгэн бириэмэтигэр тахсан сүбэ-ама биэрэл-
лэр, аныгы технологияҕа үөрэтэллэр. Оттон тэрээһиннээх хаһаа-
йыстыба олохтоох усулуобуйаҕа сөп түбэһиннэрэн барааннары иитэр,
улаатыннарар соруктаахтар. О нутэҥэ интернат кырдьаҕастарын
ди ети ч еской эти н эн хааччы йы ахтаахтар, - д и эн С ем ен
Иннокентьевич сана салаа үлэтин-хамнаһын быһыта-орута били-
һиннэрэр.
-Кырдьык, бастаан утаа кэлэллэригэр барааннары эдэр уолаттар
бэрт холкутук көтөҕөн сүөкээбиттэр. Оччолорго алта-сэттэ ыйдаах
бараан оҕолоро улахан ыйааһыннара суоҕа. Олор үчүгэй көрүүгэ-
истиигэ, аһатыыга үскэмник улааппыттар, мээнэ киһи көтөхпөт
кыыллара буоллулар, тыыннаах ыйааһыннара 50-60 киилэ буоллулар
- дии-дии Семен Портнягин үөннээхтик күлэн ылар.
Хаһаайыстыба салалтата өр сылларга сүөһү үлэтигэр эриллибит
кэргэннии Вера, Михаил Бочкаревтары бу күһүҥҥүтгэн барааннары
көрүүгэ анаабыттар. Кыайдахтарына кинилэр кыайыахтара,
сатаатахтарына кинилэр сатыахтара диэн салалта үрдүк итэҕэлин
үлэһиттэр дьыаланан дакаастаан кыстыгы сүтүгэ суох туоруур кыахха
киирбиттэр. Кырдьык, сүөһүгэ сыстаҕас, үлэҕэ үөрүйэх, бэйэтигэр
эрэллээх эрэ киһи ылынар дьыалата буоллаҕа. Ол курдук, кыстык
ыйдарыгар сыралаах үлэ түмүгэ көстөн эрэр. Сыһыарыллыбыт
барааннарын 100 бырыһыан тыыннаахтыы иитэн кыстыгы этэҥҥэ
түмүктүүр кыахха киирбиттэр. Билигин барааннарын тимир
клетканан оҥоһуллубут хааччахха таһырдьа туруораллар. Учуонайдар
110

