Page 204 - Атос Кулаковскай

«Бу улугэрдээх дойдуга хайдах кийи мунуой, кыыл, чыычаах
барытын кэпсиир», — диирэ. Кини мантан Ытык-Куелгэ
ыныыр атынан тиийиэм этэ диирэ. Оннук айылданы кытта
сепсейере, кийилии кэпсэтэрэ.
Адатын хойукка диэри эккирэтийэр буоланнар, Реас
Алексеевич суруйааччы быйыытынан 50 саайыттан айыллан
улэтин садалаабыта. Саха сээркээн сэйэнньиттэрин ааты-
гар киирбитэ. Биэс уонуттан садалаан баран адыйах сыл
ийигэр балысханнык улэлээбитэ. «Суруйар лаборатория-
та»: кини бастаан ейугэр чочуйар, толкуйдуур, онтон би-
ирдэ туйунэн адыйах кэм устатыгар суруйара. Садалаата да
илиитин араарбакка тодо туйэн суруйара. «Абыкынатан кэ-
биспитим», — диэн кулэрэ.
«Адам олодо» — историческай уус-уран айымньы. Саха
литературатыгар «Адам олодо» содотох историческай сэйэн.
Бу жанр аатын кини аспыта. Бу айымньы 8 сыл кур­
дук суруллубута. Матырыйаалын хомуйууну 1972 сылтан
садалаабыта. «Мин Булуугэ барар бадалаахпын. Миигин
кытта барсадын дуо?» — диэбитэ. Быстах кэмнэ барсабын
диэн барыстым. Илин тыата илим харадын курдук, уксэ ала-
астар, урэхтэр, тыата адыйах, отгон ардаа мыраан унуоргута
кестубэт, иитэ-садата биллибэт тыа. Дэн- урэх aahap,
бутуннуу тайда. Сунтаарга Ивановтарга тустубут. Сарсы-
арда ерускэ сууна киирдибит. Арай оруспут уута убадас чэй
курдук. Реас Алексеевич: «Оруспут уута хайдадый, буорай-
быт дии», — диэтэ. Балыга аччаабыт. Оччотоодуга экологи-
ческай алдьаныы садаламмыт эбит. Онтон салгыы Элгээй-
игэ трамвайынан бардыбыт, Кундэ уескээбит дойдутугар.
Трамвайга одонньоттору кытта кэпсэттибит. Имнэрэ кып-
кыйыл, бэйэлэрэ эттээх-сииннээх эбиттэр, 79-80 сааспыт
дииллэр. Бу диэки ордук саайыраллар дуу диэн кердубут.
Салгыы Кутанада бардыбыт. Тыада сыыр суох, тыаттан
хонууга киирэн кэлэдин. Дьэ утуе сирдэринэн аастыбыт.
Кутанада тиийэн этнографическай музейга сырыттыбыт.
Тыа майыгар «Сылгы сэргэтэ» диэн баар эбит. Икки тиит
кэккэлэйэ уунэн тахсан ийэн холбоспуттар уонна эмиэ
арахсан ийэн сэргэ моонньун курдук эмиэ холбоспут­
тар. Ону кербут кийи сылгынан байар диэн. Манна Реас
Алексеевич адатыгар Оксекулээххэ уерэммит одонньору
керустэ. Ол кийи олонхолоото, ыллаата. Куукэйгэ икки
одонньор баарын керсубэтибит. Сунтаарга да, Элгээйигэ
да ыалга киирдэххэ: «Туту ийиэххитий», — дииллэр. «Сыл­
гы кымыйа хантан кэлээхтиэй, суох, быыппах эрэ баар»,
192