Page 136 - Василий Бочкарев. Үөрбүччэ

куеллэрин-урэхтэрин уулара кун уотугар дьиримнэЬэ чады-
лыйаллар, уерэ-дьуерэ хаймыылаЬа ууммут хатьпг чараьг-
нарга кей салгын сылаас тыына илгийэр, уеЬэ урдук мэн э
халлаантга куерэгэй дьирибинэйэ кетен ыллаан дьурулатар.
Бу куораттан баара-суода суурбэччэ биэрэстэлээх, аныгы
цивилизация тодута-хайыта сургэйбэтэх, алдьаппатах сири-
гэр ийэ айылдада Дьокуускай куорат ыЬыах ыЬар буолла.
ЫЬыах ыЬыллар сирин иэнэ суустэн тахса гектар кэриьг-
нээх. Кини сирин-уотун анал идэлээх дьон: археологтар,
историктар, художниктар, фольклору уонна итэдэли
уерэтээччилэр, сир итиэннэ культура улэЬигтэрэ керон-
истэн, чинчийэн талбыттара. Кинилэр этиилэрин куорат
байылыга И.Ф.Михальчук быЬаччы ейеен, кемолеЬен-
дьаЬайан манна ыЬыах туЬулгэтэ бигэтик олохтонно.
Историк, художник идэлээх биллиилээх этнограф, Ярос-
лавскай аатынан государственнай музей этнографияда
сэбиэдиссэйэ Вильям Федорович Яковлев 1998 с. Yc Ха-
тынтга ыЬыахха куну корсуу туЬулгэтин, ыЬыах былыргы
угэЬин элбэди уорэтэн-чинчийэн, идэлээх дьону кытта
субэлэЬэн-дьууллэЬэн баран, ону соргутэн, бырайыактаан
онотторбута. Киниэхэ сурун субэйитинэн ыЬыах сиэрин-
туомун уерэтээччи А.С.Федоров буолбута. ЫЬыах туЬулгэтэ
онюЬуутутар хара мангнайгыттан тутаах дьонунан скульптор-
дар С.Прокопьев, Е.Оготоев, В.Бочкарев, П.Слепцов,
муосчуттар Ф.Марков, Е.Саввин, художниктар В.Игнатьев,
В.Федоров о.д.а. буолаллар.
ЫЬыах туЬулгэтэ иккис сайыныгар ессо кэнэтиллэн,
В.Яковлев уус-ураннык салайыытынан Аар Бадах сэргэ
(скульптор Е.Оготоев), Кымыс туЬулгэтэ сэргэлэр (скульп-
тордар С.Прокопьев, П.Слепцов, В.Бочкарев), ОЬуохай
туЬулгэтэ сэргэлэр “Тойук” ураЬата (художник-маастардар
Ф.Марков, Е.Саввин уустарын белоде) айыллыбыттара. Уйэ
тумуктэнэр 2000 сыл сайыныгар куну корсуу туЬулгэтигэр
уоЬээ айыыларга аналлаах ампаардар тутуллубуттара, ыЬыах
символа Комус дуоданы кэтэрдэр анал сэргэ турбута, суол-
иис оноЬуута садаламмыта. Бу ааспыт сайын XXI уйэни
керсе туЬулгэдэ киириигэ Той Аана диэн сиэдэрэй кестуу-
лээх мае аарка оьгоЬулунна. Куну корсер туЬулгэ томторун
оройугар уоЬээ айыыларга сугуруйэн, аал уоту оттон алгыс
этэр, айах тутар Айыы бэлэЬэ холумтан чугуунтан кутуллан
айылынна. Сахалар уйэ-саас тухары урдук айыыларга
сугуруйэн алгыс этэр бу холумтаннарын автордарынан
этнограф Вильям Яковлев, сиэр-туом чинчиЬитэ Афанасий
Федоров, скульптордар Семен Прокопьев, Василий Бочка­
134