Page 111 - Борогон боотурдара

7^ —)• Б0Р060Н БООТУРДАРА

на, саха саллаата, биИиги белуИуек ебугэбит СэИэн Ардьакыап «уба^астан -
уутаа^ар ордук минньигэс суох» диэбитин сытыытык ейдеебутэ.
Истиэби урут туораабыт армия Улахан Хинган со^уруу тэллэ^эр тиийбитэ.
Советскай пехотинецтар уон сыл устата тутуллубут хайа кириэппэИи эрги-
йэн ылан, кену кетен киирбиттэрэ. Дьоппуоннар сир анныттан урун былаа^ы
таЬаарбыттара. Итинэн Суворов Альпаны туораабыт аатырбыт хорсун айана
эмиэ хатыламмыта.
БиЬиги чаастарбыт атырдьах ыйын 14 кунугэр 250-400 километрга кимэн
киирбиттэрэ. Калган, Жэхэ, Мукден, Чанчунь, Цицикарь туЬаайыыларыгар
тиийэн кыргыспыттара. Дьоппуон армиятын сэмсэ кэриэтэ сэрии сиэртибэтэ
оггостор смертниктэрин ыл^аабыттара. Ити кун Япония биир тыла суох бэ-
ринэргэ быЬаарыы ылыммыта. Судзики правительствота отставкада барбыта
эрээри, киитэрэй мунутаан, сэриини тохтотор бирикээЬи биэрбэтэдэ, бириэ-
мэни сууйэргэ быЬаарыммыта. Генерал Ямада Дальневосточнай фронт кылаа-
бынай командующайа Василевскайга сэриилэЬиини тохтоторго этии оиорбу-
та. Ол урдунэн сэрии бара турбута. Атырдьах ыйын 18 кунугэр Малиновскай
радионан Квантунскай армияны бэринэригэр эппитин эрэ кэннэ, дьоппуон
саллааттара бэринэн барбыттара. Тодо диэтэххэ, биЬиги десантниктарбыт
самолеттан харса суох десант быра^ан, уес-батааска биэрбэккэ, Квантунскай
армия тугэ^эр киирэн, дирин тыылыгар баар самолет туЬэр бары аэродром-
нарын, штабтарын, сорох куораттарын, тирэх пууннарын ылан, Квантунскай
армия бары сибээЬин быЬан, куус-кеме, сэрии сэбэ, ас-танас кэлэр суолун
буелээн, эргийэн кэбиспитэ. Онон утарылаЬар кыадын сутэрбит биир мелу-
йуеннээх армия «xaahaxxa» хаайыллыбыта. Онно эбии Кравченко аатырбыт
танкистара Порт-Артур диэки от уотун курдук тодо солоон, Чуумпу океан диэ-
ки ыстаммыттара. Генерал Притула модьуйуутунан дьоппуон командующайа
генерал Исираку Джюн таЬаарбыт бирикээЬинэн дьоппуон сэриитин чаастара
бэриммиттэрэ.
4-с гвардейскай танковай армия Чанчунь куоракка баар Главком Ямада
штабын десант онорон, билиэн ылбыта. Онно 15 тыЬ. саллааттаах дьоппуон
гарнизона емуттэн хаалан, илиитин ере ууммута.
Атырдьах ыйын 24 кунугэр Чанчунь куоракка маршал Малиновскай, ар­
мия генерала Захаров кэлэннэр, Ямаданы керсубуттэрэ. Ямада штабын дьиэтэ
эмискэ маршал Малиновскай штабыгар кубулуйбута. Манна советскай фронт
штаба олохсуйан, бары советскай да, билиэн бэриммит, бэринэ да илик дьоп­
пуон да чаастарын мантан радионан хамаанда биэрэн, «оннуларын булларан»,
дьаЬайа олорбута.
1945 сыллаахха, балаган ыйын 2 кунугэр, Япония правительствотын деле-
гацията биир тыла суох капитуляция^ «Миссури» линкорга илии баттаабыта.
Манан Чуумпу океанчга тиийэн, биЬиги чаастарбыт «свой закончили поход»
диэн гражданскай сэриигэ ылламмыт ырыаларын иккиЬин ыллаабыттара.
Иккис Аан дойду сэриитэ бутэ1тиктээхтик тумуктэммитин чиэЬигэр
Порт-Артур куоракка байыаннай парад буолбута уонна тыЬыынчанан орудие-
лар бутэЬик кургуемнээх ытыылара, эйэлээх кэм сир урдугэр кэлбитин бил-
лэрбиттэрэ.
Дьэ, маннык, иккис Аан дойду сэриитин тумуктээбит сэриигэ биЬиги
нэЬилиэк эдэркээн уолаттара кыргыЬыыга кыттыбыттара.