Page 72 - Борогон боотурдара
P. 72

\ БОРОБОН БООТУРДАРА ......   —


          лэри кэтэн кылыгыратан, 1946 сыл тохсунньу ый 5 кунугэр манна, таптаан
          олохсуйбут Тойон Муру эбэтигэр уктэммитэ yhy. Ол тонсо^ой торулуур бы-
          тархан тымныы кун кэлээт да устан ууран баран, бойобуой мэтээллэрин да,
          гимнастеркатын да кэлин кэтэн кербетех эбит. Оннук сэмэй улэЬит киЬи этэ.
             Ахтыыттан:
             «Мин 1942 сыл бэс ыйын 25 кунугэр армия^а ынырыллыбытым. Атырдьах
          ыйыгар Молотов куорат таЬыгар 40-с стрелковай хайыЬар саппаас полкаты-
          гар тубэспитим. 1941-42 сс. Саха сириттэн сэриигэ барбыт саллааттар саастаах
          еттулэрэ бары кэриэтэ, кэлин учуонай Петров Д.Д. суруйбутун аахтахха, 19-с
          хайыЬар дивизиятыттан са^алаан, 40-с хайыЬар дивизиятыгар тиийэ Уралга
          тубэЬэн, мантан Москва аннынаа^ы кыргыЬыыттан са^алаан бары сэриигэ кыт-
          тыбыт эбиппит. Ол да иЬин олус элбэх саха саллаата дойдутугар теннубэтэх эбит.
             Мин 1942 сыл алтынньы ый 30 кунуттэн ылата 1943 сыл муус устар ыйга
          диэри тыыннаах ордор дьолбор, адьас атын туЬаайыынан, бастаан, Курскай
          уобаласка, онтон Тула куоракка оборона^а олорон сэриилэспитим. Орел куо­
          рат аннынаа^ы кыргыЬыыга кыттыбытым иЬин рота командирыттан строй ин-
          нигэр хас да тегул махталы ылбытым. Бэс ыйын 5 кунуттэн фашист кунэ киир-
          бит, кини киэн далааЬыннаах кимэн киириитин тохтоппут Орел-Курскай то^ой
          кыргыЬыытыгар кыттан, тыыннаах ордубутум, Орел куораты босхолоспутум.
             Ити кэнниттэн биЬиги чааспытын Брянскай фронна бырахпыттара. Ман­
          на уна илиибэр улаханнык бааЬыран, 5284 №-дээх армия полевой госпита-
         лыгар эмтэммитим. Госпитальтан тахсаат Курскай куорат таЬыгар иккиЬин
          сэриилэстим. Онтон Курскай, Чернигов куораттары босхолоон Днепр epyhy
          сэриилэЬэн туораатыбыт. 1943 сыл сэтинньи ыйга Киев куорат оборонатыгар
          сытан сэриилэЬэн баран, бу куораты босхолуур кимэн киириигэ кыттыбытым.
          Бу кэнниттэн 20-с Гвардейскай Черниговскай дивизия 413-с туспа суолу огго-
          рор Варшаватаа^ы сапернай батальонугар кеЬердулэр. Бу батальонна сыл­
         дьан Белоруссия сиринэн сэриилэЬэн, Гомель куораты босхолоЬон, 1945 сыл
         тохсунньу ыйга Висла орускэ тиийэн, Варшава уонна Люблин икки ардынан
         буолбут улахан кимэн киириигэ сырыттым. Туох да харса суох кимэн киирэн,
         араас беден бе^ергетуулэри то^о кетен, Пулаба диэн Польша куоратын сэрии­
         лэЬэн ылан олорон, 1-гы Белорусскай фронт Берлиннэ киирбитин иЬитти-
         бит. БиЬиги чааспыт ыам ыйын 12 кунугэр Берлин куоракка киирэн, Кыайыы
         ерегейдеех уеруутун биллим. Манна а^ыйах кун тохтоон, caha сылдьар фа-
         шистары ыл^астыбыт. БиЬиги батальоммутун аны Потсдам куоракка ыытан-
         нар, Потсдамнаа^ы конференция буоларыгар куораты бэлэмнээтибит. Куорат
         алдьаммыт-кээЬэммит муосталарын саналыы туттубут, уулуссаны ыраастаа-
         тыбыт. Онон бу историческай конференция ыытыллар бары бэрээдэгин илэ
         харахпынан кербутум.
             Потсдам куораттан 1945 сыл алтынньы ый 15 кунугэр сааспынан армият-
         тан демобилизацияланан дойдубар эргиллэн кэлбитим».
             Буойун Р.Е. Калининскай ити «кэлбитим-барбытым» диэх курдук кэп-
         сээниттэн, дьинэр 1942 сылтан Кыайыы буолуор диэри 2,5 анар сыл кэ-
         ринэ сэриилэЬэр армия^а хайдах сылдьыбытын уонна тыыннаах ордубутун,
         аа^ааччы бэйэтэ ырыналаан таайыаза. Роман Евсеевич 1945-54 сс. Бээрийэ
         сельпотугар атыылааччы, сельпо солбуйар председателэ, 1954-68 сс. олох-
         дьаЬах комбинатыгар пенсия^а тахсыар диэри улэлээбитэ.
   67   68   69   70   71   72   73   74   75   76   77