Page 143 - Дупсун оскуолата 150

139

Ити курдук уерэммэккэ, икки сыл дьоммун батыйа
сылдьыбытым. Бийиги дьоммут лимиит бурдук, чэй, та-
баах ылаллара. Алааска хаалбыт улэни кыайбат сурдээх
элбэх дьон хоргуйан елбуттэр этэ. Онтон дойдубутугар
тахсан, арыый от уунэн, дьэ 1943 сылтан уерэммитим.
1945 сыл ыам ыйын 9 кунэ олус улахан уеруу буолта.
Бийиги кылаас сарсыарда 8 чааска байыаннай уруок-
ка уерэнэ сырыттахпытына, оскуолабыт тайа кыйыл
бьыаадынан уонна дьонунан туолбут этэ. Учууталбыт
Н.Е. Корнилов: «Кыайыы буолбут!» — диирин кытта
оскуола тайыгар биирдэ баар буолбуппут. Одолору тар-
даппыттара, бийиги дьиэбитигэр Муннукка тиийэн, сир
тиэрэ сылдьар дьоммутугар баран Кыайыы буолбутун
туйунан кэпсээбиппит. Дьоммут уеруулэригэр улэлэрин
тохтотон дьиэлэригэр кэлбиттэрэ. Ол кун ким туох айылыктаадынан уерэн-кетен
олорон айаабыппыт. Бу хайан да умнуллубат уеруу-кетуу бийиги ейбутугэр би­
лигин да баар».

Александра Никитична Рожина

ЫАРАХАН ДА СЫЛЛАР ЭТИЛЭР

Тейе даданы мин оскуолада улэлээбит 1944—1948
сылларым сэрии бутэйик сыллара буоллаллар, олус кы-
таанах кэмнэр этилэр. Оскуолада оттук мае адыйада,
кырайыын суода, тэтэрээт, учебник тиийбэтэ. Учуутал­
лар, уерэнээччилэр, техулэйиттэр кыйын сугэ-эрбии ту-
тан тыада мае кэрдэ барарбыт. Уерэнээччилэр уруокта-
рын сорудадын эргэ кинигэлэргэ, хайыаттарга тэтэрээт
он остон суруйаллара. Сэрии сылларыгар аска карточнай
система этэ. Танайы олох да биэрбэттэрэ. Бу карточка-
нан хара бурдугу 400—500 гр. улахан дьонтго, 250—350
гр. Одолорго кун'Н'э килиэп он ойуллар гына биэрэллэ-
рэ. Онноодор испиискэ нуорма, 3—4 хоруопка. Холкуос-
таахтарга ессе ыарахана, улэ кунун телебуругэр туту да
ылбаттарын кэриэтэ этэ. Угус уерэнээччилэр Сиикэй-
тэн, Муннуктан, Остуойкаттан, Дабаадыматтан, Бээдиттэн сылдьан уерэнэллэрэ.
Куруук аччык, мелтех танастаах одолорго бу олус ыарахан айан буолара. Ол да
буоллар уерэнээччилэр уерэхтэрин тайынан араас общественнай нодоруускалары
толороллоро, байыаннай дьыалада уерэнэллэрэ, эмтээх оттору хомуйаллара,
фермада, хонууга дьонноругар кемелейеллере. Учууталлар дэриэбинэдэ туох баар
идеологическай, культурнай-сырдатар улэлэри барытын толороллоро. Оччолорго
Дупсуннэ урдук, орто уерэхтээх 15 кийи баара.
Сэрии кэмигэр одолор ситийиилээхтик уерэммиттэрэ. Билигин, уонунан сыл-
лар ааспыттарын кэннэ, эргитэ санаан кердеххе, ол кэмнээди одолортон араас
идэлээх, учугэй улэйит дьон буолбуттара адыйада суохтар. Олортон биир холобур,
угус оччотооду уерэнээччилэр учуутал буолбуттара: И.К. Сивцев, И.Д. Стрека­
ловскай, А.Н. Ушницкая, А.И. Сивцев, М.К. Фомина, В.Ф. Сивцев уо.д.а.
Хайдахтаах курдук улэлиир этилэр оччотооду учууталлар: Е.М. Сивцева,
Е.М. Стручков, М.М. Стручкова, Н.А. Немова, М.П. Никифоров уонна дирек-
торбыт Д.Е. Васильев. Кинилэри сурдээдин ытыктыыбын.
1975. — Ыам ыйын 5 к. Николай Егорович Корнилов