Page 146 - Дупсун оскуолата 150

142 КЭСКИЛ ТУСТЭНЭР КРН1ЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛЛТЛ

Володя Лонгинов I—III кылаастарга Дупсуннэ уерэммитэ биллэр.
«Дьоно Дьокуускай куоракка кейен киирбиттэригэр, кини нуучча-татаар
оскуолатыгар уерэммит. Ол кэннэ эдьиийин Валентина Дионисиевна Стрекалов-
скаяны кытта Уейээ Булуугэ барсан, сэттэ кылаайы онно бутэрбит. Дионисий
Евстафьевич 1938 сыллаахха елбут. Содотох ийэлэрин хамнайыгар ахсыа: ийэлэрэ
уонна сэттэ 050 буолан татымнык олорбуттар. Сусанна Петровна сэллик дис-
пансерыгар медсестранан улэлээбит. Улахан кыргыттара Ольга уонна Валентина
туйунан ыал буолбуттар. Володя сэттэ кылаайы бутэрэн баран, соцстрахование
кууруйугар киирэн уерэммит, улэйит буолан ийэтигэр, бырааттарыгар, балыс-
тарыгар кемелейер санаалаах эбит. Кууруйу бутэрэн баран, 1939 сыл баладан
ыйыттан сэриигэ барыадар диэри Томпо оройуонугар государственнай страховой
инспекция бухгалтерынан улэлээбит. Томподо сылдьан, 1940 сыллаахха, комсо-
молга киирбит, онтон сургэтэ улаханнык кетедуллубут: инники сылларга адалара
адабыытынан улэлээбитин ийин Лонгиновтары оччотооду Сэбиэскэй былаас «кы-
рыы харадынан» керере. Ол сылдьан, 1941 сыллаахха улаханнык ревматизмынан
ыалдьан, Дьокуускайга уобаластаады балыыйада сыппыт.
Ити кэмнэ немецкэй-фашистскай талабырдьыттар бийиги тереебут Ийэ дойду-
бутугар туекуннуу саба туйэллэр. Улахан убайдарын Алексейы, «Холбос» ыскылаа-
тыгар куруусчутунан улэлии сырыттадына, Кыйыл Армияда ын ырбыттар. Убайа
Алексей ыал буола илик, сулумах эбит. Чита уобалайыгар младшай командирдар
куурустарын уерэнэн бутэрэн баран, фронна барбыт. Владимир балыыйаттан
утуерэн тахсаат, Томподо теннубэккэ эрэ, 1941 сыл атырдьах ыйыгар Дьокуус­
кай куорат военкоматынан ыиырыллан, Ада дойдуну кемускуур сэриигэ барбыт.
Владимир эдьиийдэрин ахтыыларынан, Лонгиновтар Горнай оройуонуттан Илья
Капитонов диэн уончалаах уолу иитэ ылбыттар. Ол уол улаатан баран, эмиэ Ада
дойдуну кемускуур сэриигэ барбыт. Уолаттар армияттан еруу суруйаллар эбит.
Ол эрээри, хомойуох ийин, Володя содотох тийэх суруга эрэ бугуниу куннэ
диэри ордон хаалбыт. Кини содотох ийэтин харыстаан, сэрии тейе ынырыгын,
саллаат сырыыта тейе кучумэдэйин суруйбат эбит. Онноодор Воронеж куорат
аттыгар баайыран баран, госпитальга сыппытын туйунан ийэтигэр биллэрбэтэх.
Сэриигэ сылдьар кучумэдэй сырыыларын туйунан сэрии кэнниттэн холбойуох
буолан улэспит кыыйыгар Валентина Пинаевада суруйар эбит. Лонгиновтар ус
уолаттара уйуен сэрииттэн эргиллибэтэхтэрэ. Ийэлэрэ Сусанна Петровна 1942
сыллаахха елбут. Владимир Лонгинов Краснознаменнай, Суворов уонна Богдан
Хмельницкай уордьаннардаах 206-с дивизия, Кутузов уордьаннаах Плоштенскай
722-с полкатын I стрелковай батальонун пулеметнай ротатын отделениетын ко­
мандира этэ. Бу полк 1942 сыллаахха Воронеж куорат анныгар кыргыйыыга кыт-
тыыны ылбыта. Сумскай, Курскай уобаластары босхолуур кыргыйыыларга Вла­
димир Лонгинов 4 тегул баайырбыта.
1943 сыл баладан ыйын 15 кунун туунугэр старшай лейтенант Савченко I рота­
тын састаабыгар ман найгыпап Днепр еруйу туораайыны садалаабыта. I батальон
хорсуннук, саталлаахтык кимэн киирэн, кини кэнниттэн полк атын сэриилэрэ
Днепри сутугэ суох туоруулларыгар кыады биэрбитэ уонна онтон салгыы Днепр
ерус ардаа биэрэгэр баар плацдармы былдьаан ылан, онно бедергетуммутэ. Бу
операцияда Владимир Денисович Лонгинов бэйэтин пулеметун уотунан естеех
80-тан тахса, онтон баладан ыйын 29 кунугэр естеех 60-тан тахса саллаатын уон­
на офицерын суох оггорбута. Плацдарм ийин хорсуннук сэриилэспит старшай
сержант Владимир Денисович Лонгиновка ССРС Верховнай Советын Президиу-
мун 1943 сыл алтынньы 25 кунунээди ыйаадынан Ленин уонна «Кыйыл кемус
Сулус» мэтээли туттаран туран, Советскай Союз Геройун аата ин эриллибитэ.
1945 сыллаахха алтынньы 26 кунугэр Лонгиновтар дьиэ кэргэттэрэ «младшай
лейтенант Владимир Лонгинов 1943 сыл сэтинньи 18 кунугэр сурада суох суттэ»
диэн сурук туппуттар. Герой эдьиийэ Иулита Денисовна олус уйуннук сураспыт,