Page 356 - Дупсун оскуолата 150
P. 356

344                                КЭСКИЛ ТУСТЭНЭР КЫйЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛЛТЛ


         Надежда Андреевна нуучча тылын, литературатын уерэппитин тайынан хи-
       мияны, зоологияны сэттис кылааска уерэппитэ.
         Кини сахалыы олох билбэт этэ. Нууччалыы бийиги ейдеебет тылларбытын,
      терминнэри сахалыы суруйан ейдетере. Сан а барар тематын быйаарарыгар бары
      ейдуурбут курдук чуолкайдык кэпсиирэ. Оссехас санатеманы уерэтэригэр кердерен
      уерэтэр таблицалары туттара. Уерэтэр одолоругар найаа учугэйдик сыйыаннайара.
      Хайан да мехпет этэ. Кини уерэтэр уруогар ханнык да мэниктээйин тахсыбат этэ.
         1948 с. государственнай экзаменнары туттарбыппыт. Зоологияда эмиэ экза­
      мен буолбута. Сахалыы тылынан туттарарбытын кен уллээбиттэрэ. Ол да буоллар,
      учууталбыт хомойуо диэммит, нууччалыы кэпсээн туттарбыппытын ейдуубун.
         Сэттис кылаайы бутэрбиппит кэнниттэн барыбытын дьиэтигэр ыныран кил-
      лэрэн бэсиэдэлэспитэ. «Ханнык идэни талан уерэнэр туйунан» кэпсэппитэ. Дьо-
      куускай куоракка ханнык идэдэ уерэтэр оскуолалар, училищелар, техникумнар
      баалларын сийилии кэпсээн биэрбитэ. Надежда Андреевнаттан ураты учуутал­
      лар ханнык идэни ылыы туйунан кэпсээбэт этилэр. Бийиэхэ дойдутугар барарын
      туйунан эппитэ уонна учугэй уерэхтээх дьон буоларбытыгар бадарбыта.
         Учууталбытын кытта уйуннук кэпсэппиппит уонна бырайаайдаспыппыт. На­
      дежда Андреевна барахсан дойдутугар Астрахаггна биир сыл улэлээн баран,
      ыараханнык ыалдьан елбут этэ. Учууталбытын олус диэн айыйбыппыт. Нуучча
      уерэхтээх ыччаттара кэлэннэр, Саха сирин одолорун уерэххэ уйуйан, науканы
      байылатан, у гуе улэйит дьон онортообуттара.
                                                                 Алексей Иванович Сивцев


                              МАЕГНАЙГЫ УЧУУТАЛЫМ

                                  Мин оскуолада киириэм иннинэ бийиги Дабаадымада
                               олорбуппут. «Дупсун», «оскуола» диэн тыллары эдьиий-
                               дэрбин Тоняны, Машаны кытта сибээстиирим. Кини­
                               лэр каникулга, еребулгэ тадыстахтарына кинигэлэрин,
                               тэтэрээттэрин, ырыанньыктарын, киинэ артыыстарын
                               открыткаларын керербун себулуурум. Интернакка
                               биэрбит кунду астарыттан ордорон плитка шоколад
                               тооромойун кэйии гынан адалбыттарын ейдуубун. Ол
                               шоколад курдук минньигэс шоколады кэлин тубэйэн
                               сии иликпин. Сиэрэйдигги куех еннеех суутун ойуута
                               харахпар билигин да баар: слон паартада олорор, аттыгар
                               дуоскада «А, Б, В» буукубалар суруллубуттар. Оскуолада
                               уерэнэ барарбын олус кэтэйэрим. Бэс Куелун содотох
            Е. О. Максимова    уулуссатыгар бииргэ оонньоон ньамалайар кыракый
                               кыргыттартан аан бастакынан Дупсуннэ Биэрискэ
      уерэнэ барбыта. Суумкатын сугэн, тээтэтин биилиттэн ыга кууйан, мотоциклы-
      нан татыгыратан ааспыттара. Уерэнэ баран ийэр улахан кийи, сарахачыспыт кыра
      дьонтго, бийиги диэки, хайыйан да кербетеде. Бийиги: Натаайа, Дааса, Илиинэ,
      Гээлэ, Маайа буолан ымсыыра, сайыйа кэнниттэн батыйа керен хаалбыппыт.
         Дьэ ол ымсыылаах-бадалаах оскуолабытыгар бийиги да барар куммут тиийэн
      кэлбитэ. Ол 1968 с. баладан ыйын 1 кунэ этэ. Ичигэс, куннээх сарсыарда буолбу­
      та. Оскуола тайыгар маннайгы кылааска киирэр одолору кэккэлэччи туруорбут-
      тара. Ийэм миигин хаалларан, дьон быыйыгар тэйиччи баран турбута. Хайдах эрэ
      содотохсуйуохпун аттыбар олус билэр кийим эмиэ Дабаадыматтан Илларионов
      Олуескэ турара уоскуппута. Аны туран, бийиэхэ букубаар бэлэх тутуурдаах 10-с
      кылаас одолоро, оччолорго кердеххе улахан бадайы дьоннор, саба хааман кэлбит-
      тэрэ уонна биир-биир илиибититтэн сиэтэн кыра оскуолада илпиттэрэ. Кылааска
   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361