Page 362 - Дупсун оскуолата 150

350 КЭСКИЛ ТУСТЭНЭР КЫйЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛЛТЛ

Кунуску тубуктээх уерэх, улэ эрэ кэнниттэн бука бары мустарбыт, сонум-
мутун уллэстэрбит. Сарсыарда ахсын эдьиийбит буйарбыт минньигэс алаадьы-
тын, бичиэнньэтин сытыттан муннубут кычыгыланан уйуктарбыт. Кини бийиги
тото-хана айаан уерэхпитигэр барарбытыгар кыйаллан, эрдэ туран, ас астаан
тубугурээхтээтэдэ. Анастасия Николаевна олус тургэн туттунуулаада, минньи­
гэс, дэлэй астаада. Кини улэтин тайынан лектордар белохтерун салайааччыты-
нан улэлээбитэ. Тууннэри олорон лекция бэлэмниирэ. Уйун оребуллэргэ эрэ
иллэн'сийэн дьахтар кийи ай ыл дата тардан уус-мандар, талааннаах тарбадынан
дуойуйа иистэнэрэ, быысабайдыыра, баайара, одуруолуура. Эдьиийбит сатаа-
бата диэн, быйата туох да суода. Урун’-хара улэттэн иннибэтэ. Талбыт курдук
уерэх, таптыыр идэни таба тайанан улэттэн дуойуйуу да, ситийии да, ытыкта-
был да уеруутун, толору дьолун дьин'-чахчы билбит кийи диэн бийиги, одо да
буолларбыт, ээр-сэмээр кининэн киэн туттарбыт. Кини ситийиилэриттэн тэннэ
уерсэрбит. Эдьиийим улэдэ ирдэбиллээдэ, халбаннаабат сыйыана, албыны-
келдьуну себулээбэтэ, кене майгыта олохпор холобур буолбута.
Анастасия Николаевна учууталлар учууталлара буолар кырдьадас оскуола биир
уопуттаах салайааччыта, бар дьонугар ытыктабыллаах учуутал буоларын умна
туйэн, кеннеру кийи быйыытынан дьиэ ийигэр бийиэхэ чугас сыйыана олус
истин э биир маннык тугэнтэн костер.
Мин банкетым былааччыйатын эдьиийим тэтэркэй еннеех танастан олус
тупсадайдык тикпитэ уонна былааммыт быйыытынан садатын икки уйугун,
хармааннарын айадын сибэккинэн быысабайданыахтаада. Соло булан кыайан
ситэрбэккэ сылдьыбыта. Арай биирдэ оскуолабыттан кэлбиппэр: «Сарсыар­
да массыына барар буолла, суйаллык хомунан Ялтабытыгар айанныыр буоллу-
бут, былааччыйадын кыайан ситэрбэккэ хааллым», — диэн ыйытардыы корон
кэбистэ. Быысыпкалаах, сиэдэрэй былааччыйалаах, банкеттыыр ыра санаалаах
сылдьар кийи себулээбэккэ, хомойбутум бэрдиттэн: «Хайаан да быысыпкалаах
эрэ буолладына кэтэбин, оччодо банкеттаабаппын», — диэн саайдым. Эдьии­
йим тугу да санарбата, кийи туругун ото корер бэртээхэй психолог, тактичнай
бедо буоллада эбээт. Ол киэйэ сарсын содуруу баран эрэр ус кийи тубугэ байаам
быйыылаада. Мин тууну быйа кинигэ аадар бэйэм, саната суох сууланан сытан
баран, устунан утуйан хаалбыппын. Сарсыарда уйуктубутум оронум урдунээди
кобуерум тойодотугар былааччыйам найаа учугэй гына садата, хармааннара быы-
сыпкаланан баран ыйанан турара. Эдьиийим тууннэри тубугурэн итиччэ учугэй,
тупсадай гына ситэрбит уонна миигин уердээри урдубэр ыйаабыт ити бэлэдэ
даданы, кини кийи быйыытынан эппит тылыгар турар энчирээбэт бигэ эрэллээх
кийи буоларын туойулуур. Бэл, оччолорго бэйэтэ да угус тубуктээх кийини эрэй-
дээбит да эбиппин диэн кэмсинэр санааттан уйадыйан ылбыт тугэннээдим. Одо
эрдэхпинэ элбэх уеруу, бэлэх он'ойуллубута буолуо, ол умнулуннада. Онтон ити
тугэнтгэ уербуппун, дьолломмуппун суурбэччэ сыл хаара, самыыра да суйдааба-
тах. Эдьиийбэр махталым, тапталым умнуллубат утуе ейдебул буолан сурэхпин
мэлдьи сып-сылаайынан угуттуур курдук.
Ити курдук, Дупсун сиригэр угус уунэр келуенэ, кэнчээри ыччат уорэх-билии
кыйатыгар кичэллээхтик уерэнэн уерэхтээх, дьон-сэргэ киэн туттар кэтит кэс-
килэ буоларын туйугар сыраларын биэрбит, олохторун анаабыт кунду ветеран
учууталларбыт кеннеру дьиэтээди да олохторугар угус утуе холобурдарынан са-
быдыаллыыр сылаас сыдьаайдаах утуокэн дьон буолаллар.

Агафья Сивцева,
РФ журналистарын союИун чилиэнэ, СР доруобуйатын харыстабылын туйгуна,
Уус-Алдан культуратын сайдыытыгар кылаатын uhuH урун~ кем ус бэлиэ хаИаайката
Муру cahapfjama. — 1997. — Атырдьах ыйын 30 к.