Page 405 - Дупсун оскуолата 150

393

урут кербетех кийим кими да тутуйуннарбакка ыраадынан бырадан бастаабыта.
Онуоха ыИыах дьоно седен-махтайан суугунайа туспуттэрэ уонна ким эрэ чуор
саната: «Ээ, ити Дугдуйа Кестекуунун Киэсэтэ дии, кыайымына, республика^
биллэр суурук, чемпион, хайыйардьыт ааттаада», — диэбитин чопчу ейдуубун.
Дьэ, ити кэнниттэн букатын сутэрэн кэбийэн баран, алта уонус сыллар
сатгаларыгар университекка биир кэмн э тубэсийэн, уерэнэр кэммэр дьэ лаппа бил-
сэн, бодоруйан, убай он’остон кэбиспитим. Мин эрэ буолуом дуо, оччолорго саха
салаатыгар уерэнэр уонча оторой-моторой уолаттар, бийиги, убайбыт Лэгэнтэй
Кестекуунэбис кулугэр олорсон, хайа да бэйэлээх оройуонтан уерэнэр ыччаттарга
Дупсуммун диэтэхпитинэ: «Ээ, били, «Гаккеншмидт» быраата буолладын' дии», —
диэн эйэргээн кэпсэппитинэн бараллара. Кер, Иннокентий Константинович бэл
уерэнэр сылларыгар ыччат дьон сонургуур, тардыйар, кэрэхсиир кийитэ этэ эбээт!
Онуоха кини учительскай институт кэнниттэн адыс сыл устата Абый оройуонун
Мунурдаадар учууталлаабыт уопута, билиитэ-керуутэ, интэриэйэ киэнэ, спорду,
ордук аан дойду аатырбыт куустээхтэрин туйунан кийи ийиттэр истэ олоруон кур­
дук силигин ситэрэн-хоторон кэпсиир дьодура бука ыччат дьон кутун-сурун ту-
тан эрдэдэ. Ити курдук, университекка ус сыл устата кинилиин сэнньиликтэйэн
баран, аны бэйэм учуутал идэтин ылан Дупсунтгэ икки анаар сыл устата дирек­
торы иитэр улэдэ солбуйааччынан уонна урдуку кылаастарга саха литератураты­
гар учууталынан улэлиирбэр ыкса додордоспутум, ада туттубутум. Урукку еттугэр
учууталлаан кербетех, адыйах уруогу эрэ педпрактикада биэрбит кийи, мин дьин эр
бастакы куннэргэ сурдээдин ыарырдаппытым. Хата ону Иннокентий Константи­
нович поурочнай былааммын оносторбор ыйан-кэрдэн, кемелейен абыраабыта.
Кини Дупсунтгэ мин иннибинэ икки сыл эрдэ кэлбитэ эрээри, оройуонтга ким
хайа иннинэ сурдээх баай саха тылын уонна литературатын кабинетын тэриммит
этэ. Онно элбэх литератураны мунньуммут, кердерен уерэтэр таблица араайын
оностубут, оччолорго сан а ньыма быйыытынан туттуллан эрэр уус-уран айымньы
ис хойоонунан кыраасканан уруйуйдаан онойуллар эпиленталары уруоктарыгар
туйанар, быйата, хайыы-уйэ биллэр, кэрэхсэнэр методист-учуутал буола охсубут
этэ. Онон мин кини бэлэмигэр бэркэ табыллан улэлээбитим.
Дупсуннэ бииргэ улэлээбит сылларбар ессе биир тугэни ахтан аайар тодоос-
тоох курдук. 1972 сылга ССРС тэриллибитэ 50 сыла бэлиэтэниэхтээх этэ. Ону
керсе 1970 сылтан садалаан ус туйумэхтээх уерэнээччилэр ортолоругар фоль­
клор I фестивала ыытыллыбыта. Балайыанньада норуот уус-уран айымньыларын
ырыатын-тойугун, унтсуутун-битиитин тайынан саха национальнай инструмены-
гар толоруу киирбит этэ. Мин иитэр улэдэ директоры солбуйааччы, оскуолада
кылаас тайынан ыытыллар улэни барытын сугэ сылдьар кийи национальнай ин-
струмены хантан булар кыйалдатыгар ыллардым. Университекка уерэнэр сыл­
ларбар Иван Алексеев-Хомус Уйбаан салайар хомусчуттарын беледер оонньос-
путум. Сорох концертарга Уйбаан миигин содотохтуу оонньоторо. Уйус Курска
уерэнэрбит садана эбитэ дуу, инструментальнай ансамбль додуйуолланныбыт.
Ол бастакы уонна содотох саха национальнай оркестрын содуруу сакаастаан
онорторбуттарын университекка биэрбит этилэр. Арай, 1970 сыл куйуеру кыйын
телевизорынан Намтан ус кийи: биир хомусчут, биир тойуксут уонна биир кийи
кымыс кутар симиир ийит кенкелейун урдунэн тириинэн тиирэн баран, сугэр
быалаабыт уонна онно оонньуур, тыайа учугэй бадайы. Мин ере кете тустум.
Итинниги оностон боруобалаан керуех санаа ууйэ-хаайа тутта. Музей дирек­
тора И.Д. Стрекаловскайга кэпсээбиппэр тута сэргии тустэ. Кердеруугэ турбат,
фондада харалла сытар ийити-хомуойу кердубут. Били бадалаах кен колойум баар
эбит, аны сурдээх учугэй ойуордаах былыргы мае матааччах хаппадын иитэ, хай-
дыбыт чороон айах, кытыйа араайа. Саха национальнай инструменын онорор
наадата диэн ааттаан, туту ыларбын испиийэктээн, музей директорын аатыгар
сайабылыанньа суруйан, оскуола директорынан кенуллэтэн дьыала толордум.