Page 466 - Дупсун оскуолата 150
P. 466

454                               КЭСКИЛ ТУСТЭНЭР КЫИЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛЛТЛ


       циалистическай куоталабыы кыайыылаада буолбута, знагынан надараадаламмыта,
       1950—1960 сыллардаахха нэЬилиэккэ сельпону бэрэбиэркэлиир лавочнай комис­
       сия улэлиирэ. Ити комиссияда олоххо чиэбинэй, тулуурдаах дьону талаллара.
       Сэбиэт исполкомунан бигэргэтэллэрэ, комиссия солбуллубат чилиэнинэн ер
       кэмн’э улэлээбитэ, кыра одолордоохпун, кыаммаппын диэн хабан да аккаастам-
       мат улэбит этэ».
          «Бочуот Знага» уордьан кавалера Дупсун нэбилиэгэр сэбиэттээбит М.С. Чер­
       кашина ахтыытыттан: «... нэбилиэнньэдэ Анна Николаевна, Михаил Владимиро­
       вич улахан дьиэ кэргэн, сис нал диэн биллэллэрэ. Арай биирдэ киирбит сайабы-
       лыанньалары кере олорон бу ыалтан «стенка фондатын анаатаргыт уеруе этибит»
       диэн кердебуу баарын сехтум, тодо диэтэххэ миэбэл тебе да фондаламмытын
       ибин мин иннибинэ улахан уоллара Фред Михайлович сэбиэт председатели-
       нэн улэлээбитэ, бэйэбэр ылабын диэн баран кырдьадас дьонугар биэрдэдинэ да,
       ким да суергулуе суох этэ,— дии санаан баран, сэбиэт депутатын З.И. Шергины
       дьон н ор баран билсэн кэл диэн ыыттым. Шергин кэлээт, бу «Сталинныы олорор
       ыалга» сырыттым диэн сехтерде. Кэлин Анна Николаевнаны кытта билсэн, дьиэ-
       тигэр ыныран чэйдэтэн, уерэ-кете кэпсэтэн, бу ыаллар дьиэлэригэр сыаналаах
       мал-сал (миэбэл) суодун да ибин ып-ыраас, сып-сырдык дьиэ, танас-сап, мин­
       ньигэс ас, барыта киирбит киби ибинэн киирэн, аламадай сыбыан, утуе санаа
       эйигин арыаллаан, олус «баай-мааны» ыалга сылдьыбыт курдук буоладын. Кини
       сытыары-сымнадас майгылаах, адыйах лоп-бааччы саггалаах, дьиктитэ баар, мин
       кини одолорун хайдаан кэпсиирин биирдэ да истибэтэдим, улэлии-уерэнэ сыл-
      дьаллар эрэ диирэ. Мин адыйах сыл Дупсуннэ улэлиир кэммэр билбитим киби
       кибиэхэ утуе сыбыанын, ыраас санаатын, кырдьадас коммунистартан, Анна Ни-
       колаевнаттан, Михаил Владимировичтан, кинилэр кэрэ мерсуеннэрэ куруутун
       миэхэ ейдебул буола сылдьыада».
         Оскуолада бииргэ уерэммит, биир бириэмэдэ алтыбан улэлээбит, дьуегэм Анна
       Николаевна тубунан кылгас ахтыым диэн педагогическай улэ ветерана П.Г. Бе-
      лолюбская суруйар: «Дупсун сэттэ кылаастаах оскуолатын бутэрэн баран, ахсыс
       кылааска Муругэ уерэммитим, сэрии садаланан кылааска адыйах этибит, уолат-
      тартан Васильев Федор Игнатьевич диэн бэрт сытыы-хотуу уол баара, Гоголев
       Петр Никотонович, Корнилов Николай Егорович, Татаринова Дарья Петровна,
       Колодезникова Анна Николаевна, Охлопкова Ксенья Семеновна бары биир ыал
      одолорун курдук олус иллээх уонна сэмэй этибит. Аня миэхэ холоотоххо сы-
      тыы этэ, уолаттары кытта буола турар балабыанньаны кэпсэтиигэ кыттара, оро­
       йуон олодун да билэр быбыылаада. Кубун уерэнэ 1943 сыллаахха икки эрэ кыыс
      кэлбит Аня уонна Ксенья, уолаттары армияда ылбыттар. Онон тохсус кылаас
      абыллыбатах, кыргыттары учуутал куурубугар ыыппыттар. Сэрии сылларыгар эрэ
      буолбакка кэнники да кэмнэргэ учуутал тиийбэт буолан, сэттис кылаас кэннит­
      тэн кууруска уерэттэрэн баран учууталлаталлара. Аня Тандада улэлии сылдьан
      кэргэн тахсыбытын истибитим. 1950 сыллаахха Дунсуннэ учууталлыы кэлбитим.
       1951 сылга сана учууталлар кэлбиттэрэ, биирдэстэрэ Муругэ бииргэ уерэммит
      Аням буолбутуттан сурдээдин уербутум. Кэргэнэ военругунан ананан кэлбит этэ.
      Аня кыра одолордоохпун диэн тохтообокко, алын субуех кылаас учууталынан
      улэлиирэ. Урут улэбит дьахтар одолоноот, биир ый буолан баран улэтигэр тахса-
      ра, Аня ийэтэ баар буолан учууталлаатада. Оскуола биир еттугэр олороллоро, ула­
      хан переменада тахсан одотун абатан киирэрэ. Билигин санаатахха кыра одолоох
      ийэлэргэ олус да ыарахан усулуобуйа эбит. Оскуола учууталлара нэбилиэккэ
      ыытыллар бары улэлэри тэрийэллэрэ, ыыталлара. Онно эн элбэх одолооххуттан
      тутулуга суох кыттыахтааххын. Элбэх одолоох мин дьуегэм олохтон хаалсыбат
      этэ, туохха барытыгар кыттара. Одолору, дьиэни-уоту эбэлэрэ Мария Данилов­
      на Кычкина бэркэ керере-истэрэ. Урукку дьон бэйэлэрин тустарыгар буолбакка
      партия, правительство туруорар соруктарын толорууга куустэрин харыстаабакка
   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471