Page 62 - Дупсун оскуолата 150

58 КЭСКИЛ ТУСТЭНЭР КЫИЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛЛТЛ

МАСЛОВ ОСКУОЛАТА

1891 сыл сэтинньи 14 кунугэр Петербурга кун сириттэн барбыт тайнай со­
ветник Иван Ильич Маслов норуот уерэхтээйинин министиэристибэтин ийинэн
тыа сиригэр училищелары тэрийэргэ диэн 40 тыйыынча солкуобайы анаан хаал-
ларбыт. Ол анал суругар маннык этиллэр: «... бу училищелары Российскай им­
перия хайа бадарар муннугар, норуот хайа итэдэли билинэриттэн тутулуга суох,
ол эрээри нэйилиэнньэтин ахсаанын корен, кыамматын-тугэммэтин талан тэри-
йэргитигэр...» Биир маннык сиринэн Саха уобалайын талбыттар. Бу И.И. Маслов
хаалларбыт убугэр Саха сиригэр туерт оскуола айыллан улэлээбит: Олуехумэ уоку-
ругун Нохтунскай сэлиэнньэтигэр, Дьокуускай уокурук Дупсун уонна Байадантай
улуустарыгар, итиэннэ Ийит сэлиэнньэтигэр.
И.И. Маслов убугэр Дупсунтгэ оскуоланы тэрийэн улэлэтэр быраап ийин икки
биэдэмэстибэ киирсибиттэр: Норуот уерэдириитин министиэристибэтэ уонна
танара дьиэтэ. Иккиэн Дупсун улууйун киинигэр бэйэлэрэ оскуолалаах буолал-
ларыгар улахан интэриэстээхтэр эбит. Ону улуус дьонун бадатын уонна кинилэр
сыллата оскуолада 400 солкуобай харчыны керер туйунан уопсай быйаарыыларын
учуоттаан Министиэрискэй оскуола айыллыбыт.
Улуус олохтоохторо Норуот уерэдириитин министиэристибэтин тайнай со-
ветнига И.И. Маслов аатынан училище 1898 сыл баладан ыйын 1 кунугэр
айыллыытын уерэ, ере кетедуллэн керсубуттэр. Бу уерэх сылыгар Маслов анаан
хаалларбыт убугэр эбии улуус олохтоохторо 798 солкуобайы хомуйан, оскуола со-
рох ороскуотун сабарга быйаарбыттар. Ол ийигэр: 300 солк. — учууталлар хамнас-
тарыгар, 80 солк. — оттукка уонна остуорас хамнайыгар, 55 солк. — уерэтэр по-
собиелары атыылайыыга, 33 солк. — миэбэлинэн хааччыйыыга, 33 солк. — дьиэ
куортамыгар, 300 солк. — 6 уолу толору пансионтга олордууга.
Онтон бу сыл сан а Министиэрискэй оскуоланы сэргэ улэлии турар церковнай-
приходской оскуолада баара-суода 200 солк. керуллубут. Танара дьиэтин улэ-
йиттэрэ бу уескээбит балайыанньаны утарбыттара. Министиэрискэй оскуола
танара дьиэтин ийинэн улэлиир оскуола суолтатын куентуурэ сыыйа диэн угус
араас дьайыылары он оро сатаабыттара. Сагга тэриллибит оскуола улуус олохтоох -
торуттан айара элбэх убу ирдиирин уонна биир нэйилиэккэ икки оскуола баара
улахан наадата суодун ыйбыттара. Олохтоох Духовенство бэрэстэбиитэллэрэ Саха
сиринээди Епархиальнай училище сэбиэтин 1898 сыллаахха сэтинньи 30 кунугэр
23 №-дээх уураах ылынарын ситиспиттэрэ. Бу уураах чэрчитинэн Дупсуннээди
инородческай управада тэриллибит Маслов аатынан алын суйуех народнай учи­
лище 30-ча биэрэстэлээх Джегудейскай управа чугайыгар кейеруллуехтээдэ.
Ол гынан баран олохтоохтор бу ылыллыбыт уураады кэйэн туран, Дупсун
улууйун хаба ортотугар Уоттаахха народнай оскуола айылларын ситиспиттэрэ. Ол
курдук 1898 сыллаахха Дупсун улууйун киинигэр икки оскуола баар буолбута.
Бу уерэх дьылыгар танара дьиэтин ийинэн улэлиир оскуолада 5 уол одо, он­
тон биир кылаастаах тайнай советник Маслов аатынан народнай училищеда 15
одо уерэммиттэрэ. Одолор бастакы учууталларынан-наставниктарынан Кузнецо­
ва Варвара Николаевна уонна Дьокуускайдаады реальнай училищены бутэрбит
И.Г. Соловьев буолбуттара.
XX уйэ бастакы уон сылларыгар Маслов аатынан Дупсуннээди народнай учи­
лище уерэнээччилэрин ахсаана.
1908 1909 1910 1911 1912 1913 1914 1915 1916 1917 1918 1919 1920
29 35 19 12 17 15 18 21 26 26 55 60 43

ИГА. Ф. 25-р, on. 1, д. 140, л. 10, 12, 13.