Page 59 - Сулустарга тиэрдэр суол

Ити кэмнэ куоракка кэлэн барбыт немец ученайа доктор А.Эр-
ман киниттэн метеорологическай чинчийиилэри онороругар
кердеспутэ, барометр хаалларбыта. Поэт немец тылын уерэтэрэ,
Эрманна кинигэ суруйарыгар кем ел eh он, сахалар тустарынан
элбэди чинчийэн билэн сиЬилии суруйара. Биир суругар ман-
нык баар: ’’Сахалар этиилэрин истэммин, Европа сададыттан
курээбит кутуруктаах сулуЬу киэЬэ ахсын тунаархай хотугу хал-
лаантга кере сатыыбын“. Бу оонньоон этии буолбатах. Астро-
ном-ученайдар 1823 уонна 1826 сылларга улахан кометалар хал-
лаанна син ер кестен ааспыттарын туЬунан суруйбуттара. Холо-
бур, чех астронома арыйбыт Биэла кометата 1806, 1826 сыллаахха
кестубутэ биллэр. Кер, ону сахалар таба корен, Пушкин додору-
гар кэпсии охсубуттар, онтун кини Эрман'Н’а биллэрэр. Мантан
А.Бестужев-Марлинскай саха мындыр дьонун кытта чугаЬаспы-
та кестер.
1912 сыллаахха Таатта улууЬун I Игидэй нэЬилиэгин киЬитэ
К.Г.Оросин ”Сир ийэ айыллыбыт ырыатын“ бэчээттэппитэ. Онно
хоЬуйар: ”Бу кестер куех халлааны Урун кунунэн кииннээн
онорбут эбит, Эиэр сулуЬунан эркиннээбит эбит, Ургэл сулуЬу-
нан еЬуелээбит эбит, Чолбон сулуЬунан туттарбыт эбит, аранас
сулуЬунан таттарбыт эбит. Бары аата-ахса биллибэт, уксэ-дьуулэ
кестубэт угус сулуЬунан ойуулаан онорбут эбит, Куех халлааны
суос-содотох Ый тэЬииннээн туттун диэн онорбут эбит“.
ОлонхоЬуттар уотунан уЬууран кетер аттардаах этилэр — Дупсун
оскуолатын уерэнээччилэрэ космонавтика музейдаахтар. Олон-
холоох омук одолорун уран илиилэринэн онорбут моделлара
Мюнхен, Париж дьонун фантазияларынан, ыраас техническэй
толорууларынан сехтереллер.

Николай ГАБЫШЕВ
”Кыым“, 26.01.1986 с.

4.10. ТЕХНИЧЕСКЭЙ АЙЫМНЬЫ САЙДАН ИБЭР.
Эдэр техниктэр оройуоннаа^ы иккис слеттара
Олунньу 21 кунугэр Дупсун орто оскуолатын базатыгар эдэр
техниктэр оройуоннаады иккис слеттара тэрээЬиннээхтик, анал
программа быЬыытынан ыытыллан тумуктэннэ. Слету оройуон­
наады норуот уерэдириитин салаата уонна эдэр техниктэр стан-
циялара иилээн-садалаан ыыттылар.
Бу оскуола одолорун кургуемнээх тумсуулэрэ Дупсуннэ
ыытыллыбыта соЬуччу быЬаарыы буолбатах. Дупсун орто ос­
куолатыгар ракетомоделистар куруЬуоктара 1972-73 уерэх дьы-

57