Page 43 - Сергей Васильев-Борогонскай. Поэт уонна гражданин
P. 43

— сэрии кэнниттэн суруллубут «Кылбайар кыраан уута»,
        киэҥник биллибит  «Ытык  Ильмень»  баллада-поэмата,  «Ач-
        чыгый уол» хоһоонунан романа;
            —  60—70  сс.  —  үгүс  философскай  хабааннаах  хоһооно,
        оҕолорго анаан оҥорбут «Эрчимэн Бэргэн», «Үөлэн Хардаач-
        чы»,  «Күн  Эрили»,  «Айыы Дьураҕастай» олоноголоро.
            Ити курдук, саха поэзията ХХ-с үйэҕэ сайдыытын анаа-
       ран көрөр буоллахха,  Сергей Васильев айар үлэтэ литература
        историятын  чаҕылхай  көстүүтэ,  киэн  туттар  страницата
        буолар.
            Урукку кэмн'э Сергей Васильев айымньылара үксэ идей-
       нэй-тематичсскай  уратылара  ырытыллар  буоллаҕына,  били-
       гин литературовед  болҕомтото  ордук уус-уран,  эстетической
       өттүлэригэр,  чуолаан  поэтикаҕа  ууруллуохтаах.  Айымньыга
       автор сүрүн санаатын арыйыы ньымалара, кини айымньыла-
       рыгар жанр уонна  стиль сайдыыта,  уларыйыыта,  хоһоон ту-
       тулун  чочуллуута,  норуот  тылынап  айымньытын  үтэстэрин
       салҕааһына уонна саҥаны-сонуну киллэриитэ — биир улахан
       литературоведческай чинчийии  буолуон сон.
            Холобур,  Васильев  поэзиятыгар,  мин  санаабар,  жанр
       уратыларын  ырытыыга  маннык  проблемалар  кэскиллээх
       буолуохтарын сөп  этэ:
            1) лирическэй хоһооҥҥо эпическэй сүүрээн киирээһинэ
       (көрүллэр  боппуруостарынан  буолуохтарын  сөп:  хронотоп
       уратыта,  уобарастар  систиэмэлэрэ,  сюжет  сайдыыта,  олоххо
       буолбут эбэтэр буола турар историческай, социальнай түбэл-
       тэлэри лирическэй иэйигшээн уус-уран формаҕа киллэрии);
            2) ХХ-с үйэ саҕаланыытыгар саҥа сайдан эрэр литерату-
       раҕа сана герой уобараһын үөскээһинин уратылара, ону тэҥэ
       романтическай  герой  уобараһын  төрүөттэрэ  туспа  ырытыл-
       лар кыахтаахтар. Холобур, «Арамаан артыала», «Сэттэ туруйа»
       сүрүн геройдарын  уобарастара хайдах таҥыллан  айымньыга
       киирбиттэрэ  поэт  маастарыстыбатын  көрдөрөргө  олук  буо-
       луохтара;
            3)  норуот тылынан  айымньытын  сюжеттара,  мифологи-
       ческай уобарастара, уус-уран ньымалара, ырыатын-хоһоонун
       формата  суругунан  литератураҕа,  чуолаан  Сергей  Васильев
       поэзиятыгар, киириилэрэ бэйэтэ биир туспа дириҥ чинчийии
       буолуон  сөп.  (Холобурун  ылан  көрдөххө,  «Сэттэ туруйа»  по-
       эмаҕа  —  мифологическай  уобарас  хоһоонунан  айымньыга

                                      41
   38   39   40   41   42   43   44   45   46   47   48