Page 43 - Сергей Васильев-Борогонскай. Поэт уонна гражданин
P. 43
— сэрии кэнниттэн суруллубут «Кылбайар кыраан уута»,
киэҥник биллибит «Ытык Ильмень» баллада-поэмата, «Ач-
чыгый уол» хоһоонунан романа;
— 60—70 сс. — үгүс философскай хабааннаах хоһооно,
оҕолорго анаан оҥорбут «Эрчимэн Бэргэн», «Үөлэн Хардаач-
чы», «Күн Эрили», «Айыы Дьураҕастай» олоноголоро.
Ити курдук, саха поэзията ХХ-с үйэҕэ сайдыытын анаа-
ран көрөр буоллахха, Сергей Васильев айар үлэтэ литература
историятын чаҕылхай көстүүтэ, киэн туттар страницата
буолар.
Урукку кэмн'э Сергей Васильев айымньылара үксэ идей-
нэй-тематичсскай уратылара ырытыллар буоллаҕына, били-
гин литературовед болҕомтото ордук уус-уран, эстетической
өттүлэригэр, чуолаан поэтикаҕа ууруллуохтаах. Айымньыга
автор сүрүн санаатын арыйыы ньымалара, кини айымньыла-
рыгар жанр уонна стиль сайдыыта, уларыйыыта, хоһоон ту-
тулун чочуллуута, норуот тылынап айымньытын үтэстэрин
салҕааһына уонна саҥаны-сонуну киллэриитэ — биир улахан
литературоведческай чинчийии буолуон сон.
Холобур, Васильев поэзиятыгар, мин санаабар, жанр
уратыларын ырытыыга маннык проблемалар кэскиллээх
буолуохтарын сөп этэ:
1) лирическэй хоһооҥҥо эпическэй сүүрээн киирээһинэ
(көрүллэр боппуруостарынан буолуохтарын сөп: хронотоп
уратыта, уобарастар систиэмэлэрэ, сюжет сайдыыта, олоххо
буолбут эбэтэр буола турар историческай, социальнай түбэл-
тэлэри лирическэй иэйигшээн уус-уран формаҕа киллэрии);
2) ХХ-с үйэ саҕаланыытыгар саҥа сайдан эрэр литерату-
раҕа сана герой уобараһын үөскээһинин уратылара, ону тэҥэ
романтическай герой уобараһын төрүөттэрэ туспа ырытыл-
лар кыахтаахтар. Холобур, «Арамаан артыала», «Сэттэ туруйа»
сүрүн геройдарын уобарастара хайдах таҥыллан айымньыга
киирбиттэрэ поэт маастарыстыбатын көрдөрөргө олук буо-
луохтара;
3) норуот тылынан айымньытын сюжеттара, мифологи-
ческай уобарастара, уус-уран ньымалара, ырыатын-хоһоонун
формата суругунан литератураҕа, чуолаан Сергей Васильев
поэзиятыгар, киириилэрэ бэйэтэ биир туспа дириҥ чинчийии
буолуон сөп. (Холобурун ылан көрдөххө, «Сэттэ туруйа» по-
эмаҕа — мифологическай уобарас хоһоонунан айымньыга
41

