Page 47 - Сергей Васильев-Борогонскай. Поэт уонна гражданин
P. 47
Е. К. Санникова
ИЙЭ КУТУМ ТӨЛӨНҮН НОРУОТУГАР
АНААБЫТА
Сергей Степанович 1907 с. балаҕан ыйын 25 к. Суотгуга
Бороҕон нэһилиэгэр төрөөбүт. Аҕата Степан Еремеевич аҕыйах
саҥалаах, сытыары сымнаҕас майгылаах, киэҥ көҕүстээх, олус
күүстээх, улахан у1гуохтаах киһи эбит. Ийэтэ Матрена Фи
липповна Васильева бэргэн тыллаах, элбэх үгэлээх-хоһоон-
ноох, оҕолоругар истиҥ сыһыаннаах көмүс ийэ эбит. Сергей
Васильев төрөппүттэригэр истшг-иһирэх тылларын эппит:
«Аҕа-Ийэ кэриэһэ диэн туох эрэ кэрэни үлэлиэххин, саҥа
киэҥ суолу нэлэтиэххин дуу, саҥа оскуоланы тутуоххун дуу,
сагга ходуһаны чэлгитиэххин дуу, саҥа ырыаны дьиэрэтиэх-
хин дуу баҕараҕын. Кинилэр эйиигин өрүү ыҥыра, алгыы,
күүскэр күүс эбэ, көтөргөр күөх куорсуну үүннэрэ тураллар».
Бу тылларга поэт олоҕун сүрүн туһаайыыта — кэрэни үксэ-
тэргэ, тутарга, айарга анаммыта дьэҥкэтик көстөр.
Суруйааччы айар үлэни салайар үлэни дьүөрэлии тута-
ра. 20—30-с сс. Сергей Васильев 14—15 саастаах оҕо киһи
бастакы артыаллары Уус-Алдан оройуонугар тэрийсибитэ.
Баайдартан бастыҥ сирдэрин, ходуһаларын былдьаан ылан,
кыра кыаммат дьоҥҥо түҥэтиспитэ. Дьэ, онно баайдар
кыыһыран-тымтан туран, Сергей Васильевы сойуоласпытта-
ра. Кыһын ахсынньы, тохсунньу ыйдарга сис тыаҕа тоһуур
оҥорбуттара биллэр.
Кини куоракка артыал наадатыгар сатыы киирбитин кэн-
нэ, тоһуйан өлөрөргө соруммутгара кыаллыбатаҕа. Дьаданы дьон
киирэн сэрэтэн, ол кыһын Сергей Васильев куоракка кыс-
тыырга күһэллибитэ. Ити туһунан «Кыым» хаһыакка улахан
ыстатыйаттан уонна оччотооҕу дьон кэпсээниттэн истиби-
тим-билбитим. Кини «Арамаан артыала» диэн биир улахан
айымньыта 1929 с. суруллубута. Эдэр сааска артыалы тэрийии
манан аҕай үлэ буолбатах. Саҥа тахсыбыт поэма тыллара
өстөөҕү быһыта охсорго, кэрдэргэ ьпгырарга дылыта. Мин
оҕо дууһам оччолорго маннык тыллары умнубаттык өйдөөн
хаалбыт:
45

