Page 52 - Макеев Д. Кыргыс толоонугар керсуьуу

Били ынахтары табырдьа табааралларыгар сайа охсон киирэр чэбдик
салгыннаах сир диэки барбыттара. Саарыы-саарыы хааман истэбинэ,
чэбдик салгын биллэ куубурбутэ, ессе урут хабан да истибэтэх тыаба-
yyha элбээбитэ. Хараба Суох онтон саллан этэбын баБаналыы тэбинэн
турунан кэбиспитэ.
— Куттаныма! Табырдьа тахсабыт дии. Онно набаа учугэй ээ, кун беБе,
от кеБерен эрэр, чыычаахтар ыллыыллар, кэбэ этэр, — дии-дии Куока
уес-батааска биэрбэккэ табырдьа сиэтэн тирилэтэн табаарбыта. Атабар
сып-сымнабас уонна инчэбэй кии биллибитэ. Онтон сиргэнэн атахтарын
керудьуес баБайытык эмискэ-эмискэ ерутэ баспахтаан иччитэ сиэтэрин
хоту бадьаралаабыта.
Тиэрбэскэ илдьэн быатын моонньугар сереен баран ыытан кэбис-
питигэр, Xapasa Суох хамсыан да куттанан дьирэччи тэбинэн турбута.
Куока, кэтэбэн тура тубээт, оргууй тэйэ хаампыта. Ньирэй иччитэ тэйби-
тин сэрэйэн абыннарыахтыы мэнирээн ылбыта, сыта кэлэр сирин диэки
туерт-биэс хаамыыны онорбута. Атэбын анныгар хотон муостатыттан
уонна инчэбэй кииттэн адьас атын, сып-сымнабас, суп-сурдурбас, сиби-
лигин аллара тимис гыныахха айылаах кырыстааба. Онтон куттанан эмиэ
дьирэччи тэбинэн турбута. Иччитэ тэйдэр тэйэн барбыта. Эмиэ мэнирээн
кербутэ да теннен кэлбэтэбэ. Тулатыгар урут хабан да истибэтэх тыабыт-
тан-уубуттан, санатыттан-инэтиттэн алаарыйан хаалбыта. Тэйиччи, хан-
тан эрэ уебэ диэкиттэн, дьип-дьирилэс, дьуп-дьурулас дорбоон кутул-
лара. Ханас диэки: «Кук-куук! Кук-куук!» — диэн тохтоло суох чоргуйуу
ибиллэрэ. Ол быыбыгар ханна эрэ: «Даах-даах!» — дииллэрэ. Уебэттэн
туох эрэ сып-сылаабынан кехсун, ойобобун угуттуура.
Хараба Суох ити курдук балачча ер хамсаабакка туран баран, умса
туттан сири сытырбалаан кербутэ — от эбит. Оту сиир буолан билэр. Ол
ибин айабынан тубэн «турк» гына быба тардан ылан ыстаан энньэннэп-
питэ кини хотонно сиир отунаабар быдан минньигэс амтаннаах буолан
биэрбитэ. Ол ибин амтабыйан мэччийэн киирэн барбыта. Тотуор диэри
мэччийэн баран сыппыта бу сымнабабын, сылаабын... Тулатыгар баар
тыаска-ууска, санаба-инэбэ уерэнэн еруу маннык эйгэбэ сылдьыбыт кур­
дук олус дуобуйан кэбинэ-кэбинэ сыппыта. Уебэттэн дьырылыыр-дьуру-
луур дорбоон, тохтуу-тохтуу: «Кук-куук! Кук-куук!» — диир сана, чэбдик
салгын, сыт-сымар барыта сурэби-быары ортотунан суойан киирэн сы-
48