Page 55 - Макеев Д. Кыргыс толоонугар керсуьуу
P. 55
ибэн, эмпэрэттэн урэх чуемпэтигэр тебетун оройунан барбыта. Эмискэ
тыбыс-тымныы ууга тимис гынан хаалбыта. Tehe дабаны ууга харбыыр
диэни билбэтэр, ере харбыалабан дагдас гына тубээт, мээнэ иннин хоту
дьулуспута. Кини соругар унуоргу кытыл эмиэ урдук модьоболообо.
Онно тиийэн иннэн хаалбыта. Кытылга дабаны атаба тургуйбат дирин
этэ. Отучча хаамыы унта диэки чычаас, налыы сир баара дабаны, ону
кереехтеебет этэ. Харахтаах да ньирэйдэр кини курдук ууга тубэллэрэ
буоллар, налыы сир диэки тардыбаллара саарбах этэ, сирэйдэрин хоту
урдук модьобОбО тахса сатаан муннаныахтара эбитэ буолуо. Ити курдук
ууттан тахсаары сордоно сатыы сырыттабына, кэннигэр Куока матасыы-
кылын Tbiaha тутугурээбитэ. Хараба суох ол тыас хоту харбаабыта. Унуор
били ууга туспут эмпэрэтигэр тиийэн иннэ биэрбитэ. Манан эмиэ атаба
тургуйбат этэ. Ууттан тахса сатаан эмпэрэни кыйа теттеру-таары харбыы
сылдьыбыта. Сотору ыраах иччитэ:
— Хараба Суох! Хараба Суох! Кээл-кээл! — диэн кинини ынырар
саната ибиллибитэ. Ол хоту харбыы сатаабыта дабаны урэх бу кытыла
ыраахха диэри ньирэй кыайан тахсыбат урдук модьоболоох этэ. Сото
ру иччитэ кинини ынырара тохтообута. Ол оннугар абаары мэнирэбэр
ньирэйдэр саналара хойдубута. Хараба Суох, эмпэрэ кытылга тахсаары,
ер да ер мехсен, сэниэтэ эстэн барбыта. Кэлин эмпэрэбэ сынаабын ере
анньан таалан сытыталаан ылар буолбута.
Иччитэ ньирэйдэрин абатан бутэн эмиэ кинини ыныран барбытыгар,
эмиэ харса суох ере тарбачыба сатаабыта. Сотору матасыыкыл Tbiaha
тутугурээн сыбыы анараа убугун диэки баран симэлийбитэ. Онтон тен-
нен кэлэн адьас чугабынан ааспыта, тэйиччи собус тиийэн тохтообута,
иччитэ кинини ынырар саната ибиллибитэ. Хараба Суох эмпэрэни кыйа
ол диэки харбаабыта. Отучча сабаан сири харбаан налыы кытылга чу-
габаан, атаба тургуйар сиригэр тиийбитин кэннэ матасыыкыл тыаба тет-
теру барбыта. Хараба Суох эргиллэ тубээт, тыабы батыспыта, сотору эмиэ
атаба тургуйбат буолан харбыырга кубэллибитэ. Матасыыкыл тыаба тэй-
дэр тэйэн испитэ, тибэбэр терут да ибиллибэт буолбута. Хараба Суох ич-
читин матасыыкылын тыаба барбыт сирин диэки кенубу кыйа харбаан
испитэ. Ол ибэн ууга синнэн туспут уеттэр сыбардарыгар тиийэн иннэн
хаалбыта. Уна диэки тахсан атаба тургуйар сирин булбута. Сынньанаары
онно екчеччу туттан турбута. Тонон тип-титирэс буолбута.
51

