Page 146 - Бойуот

Оттон Кыычаан Махсыыны бастаан симиттэ кербутэ
уонна тодо эрэ сурэдэ сур куускэ тэбиэлээбитэ. Итинтэн
ыла Махсыынтга улам ылларан барбыта. Уол суох буол­
ладына, тодо эрэ тэйийбэт, ахтар буолан ийэр. Махсыын
баарыгар бары-барыта кэрэтийэр, нарынсыйар курдук буо­
лан хаалар. Ол гынан баран, Кыычаан уол баарына ки-
нитгэн куота, тэскилии сатыыр. Оттон Махсыын дьиэдэ
туту эмэ кэпсээтэдинэ, кини хайаан да тайырдьа туннук
анныгар олорон бэркэ диэн дуойуйа ийиллиир. Онон бу
ыал тейе да айыыр астара адыйадын, таннар танастара
татымын ийин олохторо уеруу-кетуу энээрдэннэ.
Сайын, сааскыта уулаах-хаардаах, ардахтаах буолан, от
беде ууннэ. Легентей бэйэтинэн кэлэн сир туулээтэ. Ула-
рыйан, ньылбырыйбыта сур. Ордугу-xohy туту да сан арбат.
Буолун онон-манан киирэн-тахсан, сытыы-хотуу тылла-
рынан хаарыйталаан кербутун, кулэн-салан айартаан кэ­
бистэ. Быйылгы дьыллаах кылаан уллэйиккэ дьон бары
даданы утуе сиргэ тубэйэн, сири туулэйии дэлэйдэ.
Онон дьукаахтыылар сайыны быйа от бедену оттоотулар,
куйунугэр киэн хотон туттан cyehy уостастылар. Куйун
дьон олохторун-дьайахтарын булбуттарын кэннэ, Мах­
сыын быйыл кыЬын куоракка киирэн улэлээн, тан-ас
таннан, дьонугар сээкэйи булан, аны саас эргиллэр гына
быйаарына сылдьар.
Кыычааны кытта биир-икки тубэлтэдэ иккиэйэх ту-
бэйэ сылдьыбыта кинини улаханнык долгутар. Ол маннык
садаламмыта. Сарсыарда чэйдэрин иЬэ олорон Буолун
(кини дьукаахтыыларга саамай байылыктара этэ):
— Амыдай илин кытадар бугулламмакка хаалбыт су-
бурдалары эдэр дьон, Махсыыннаах Кыычаан, баран-ныт
бугуллаан кэлин-. Бийиги Дьиэрэккэ барыахпыт, — диэтэ.
Махсыыннаах, тейе да кыбыстыбыттарын ийин, ис-
тэригэр уерэ санаатылар. Аара туту да кэпсэппэккэ улэ-
лиир сирдэригэр тиийдилэр. Хомойуох ийин, баара эрэ
суурбэччэ бугул бугуллана илик эбит. Махсыын Кыы­
чааны кытта дьэ кэпсэтэр былааннаах. «Чэ, бэйи, улэни
бутэрэ охсон баран», — дии санаата. Оту харса суох байан
ыла-ыла, бугуллаан уллэн-нэппитинэн барда. Бутэйиги
бугуллуу турдадына, кэннилэригэр эмискэ кийи саггата:
— Махсыын одо, дьэ куннээн ахан турар эбиккин дии!
Быйычча баара, йы-йы-йы! — диэн куллэ.
Кэннилэрин хайыйа туспуттэрэ: сэнэх содус тан-астаах,
140