Page 148 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр

хайгыыра. Ыһыахтарга атах оонньуутугар кыттарын сороҕор
көрбүттээхпин. Туохха барытыгар наһаа көхтөөх, тэрээ-
һиннээх этэ. Биһиги туох эмэ ситиһиилэннэхпитинэ наһаа
үөрэрэ, дьүһүннүүн сырдыыра, ыйааһынныын чэпчиир кур-
дуга. Оҕо санаатын сатаан көгөҕөрө. Оскуола иһинэн уонна
кулуупка ыытыллар дьаһалларга, концерка, спектакльга ку-
руук кыттара. Бэйэтэ уонна оҕолорун кытта наһаа үчүгэйдик
ыллыыллара. Миигин сахалыы ыллыаҥ этэ, ыллаа диирэ.
Ону сахалыы да, нууччалыы да сатаабаппын диэн кэтэ-
мэҕэйдиирим. Арааһа «дьэ-буо» дэтээри гынар эбит. Дьон-
сэргэ кини кытыннаҕына, араас көрдөөх кэпсээннэриттэн,
оруолларыттан, ырыатыттан көтөҕүллэн, астынан аҕай бара-
ра. Хас эмэ хонукка уостарыттан түһэрбэккэ кэпсэл бөҕө
буолааччы. Тыла-өһө, туттунуута барыта сөхтөрбүт буолар.
Аҕам үөрэхтээх этэ. Олох хойукка диэри Ойуунускай,
Өксөкүлээх суруйууларьггтан нойосуус билэрэ.
60-с сыллартан үлэһит буолбутум. 1968 с. Чычымах ос-
куолатыгар Реас Алексеевичтыын бииргэ үлэлээбиппит. Үөрэ-
нээччилэргэ, учууталларга, уопсайынан, оскуола иитэр-үөрэ-
тэр үлэтигэр араас боппуруостарга, мунньахтарга ис сүрэ-
ҕиттэн кыһаллан, дьаныһан кэпсэтэрэ, туруорсара. Наһаа
тиийимтиэ сүбэлэри биэрэрэ. Биир төһүү наставникпыт,
методиспыт этэ. Күннээҕи түбүкпүтүн кьггга переменаҕа кэк-
кэлэһэ олорон кэпсэтээччибит, сүбэлэһээччибит. Оҕону сүр-
дээҕин таптыыра, аһынара. Холобур, «Бу үөрдэҕин — көрбүт
хараҕа үчүгэйин, бу үөртэҕин», эбэтэр «киһи аһыныах су-
куллан тураҕын», — диэччи. «Киһи тахсар киһитэ», — диэн
үөрэ-көтө кэпсээччи. Кэлин да хайдах-туох олороллорун,
тугу үлэлииллэрин сураһа сылдьааччы. Мин бэйэм да кини
иннигэр, пенсияҕа да тахсан баран, уончалаах оҕо, үөрэнээч-
чи курдук сананарым. Куоракка, Уус Алдантга олорон, кэлэ
сылдьан үөрэпгагг оҕолорун, оҕонньоттору, ыаллары ааҕа су-
раһааччы, бириэмэ тиийэринэн сылдьа сатааччы. Миэхэ да
хайаан да быыс булан сылдьар, хонор этэ. Мин да куоракка
киирдэхпинэ сыдцьан, хонон тахсар этим.
«Көрдөрүүлээххэ», Учайга сылдьан кэллэҕинэ, сынньа-
нан, астынан, кэпсээн-ипсээн кэлээччи. Үүнээйитин, кыы-
лын-сүөлүн, отун-маһын, уута-хаара тотун эбэтэр уолбутун,
күөрэгэйигэр тиийэ кэпсээн ааһааччы. «Сьгган сынньана түс»,
— диэтэххэ. «Чэ, бээ, аны ыалларга сылдьыам», — диир
буолара. Хойутуур эбэтэр суох буоллахпына, хайаан да звон-
наан эбэтэр оҕолорбор сылдьан илдьит хаалларан барар. Би-
ирдэ, кырдьан баран, табаарыстарын, үөрэппит оҕолорун
кьггта толооҥҥо баран сынньанан, үөрэн, астынан кэлбитэ.
146