Page 7 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр

ОЛОХПУГГАН АҔЫЙАХ ТЫЛ

1914 сыл кулун тутар ый 8 күнүгэр Бүлүү куоратыгар
тороебүппүн. Оҕо эрдэхпинэ Таатга улууһун IV (төрдүс)
Дьохсоҕон нэһилиэгин киһитэ Кулаковскай Иван Васильевич
(Быргый Уйбаан) диэн, эһэм бииргэ төрөөбүт быраатын
кийиитигэр, огдообо Татьяна Ивановна Кулаковскаяҕа
иитиллэн борбуйбун көтөхпүтүм, Онон аҕыспар диэри кинигэ-
ни, харандааһы, кумааҕыны харахпъшан ахсааннаахтык көрөн,
кулгаахпыпан эрэ иһиллээн билэн үөскээбитим.
Ыалым да, ханпа сыбаабьптарын да чуолкайдык өйдөө-
боппүп, үдүк-быдык хайгах эрэ өйбөр ыскаапкасыһыарбьгг-
тарын курдук санаа хаалбыт буолан баран, билигин санаан
кордохиүнэ сыбыыр сирдэрэ суох курдукдии. Ол ыал ыскаал-
тарыгар арааһынай үчүгэй ойуулаах кумааҕылары сыһыар-
быггарып соҕө-махтайа көрбүттээҕим.
Аҕам: «Бу ахчайбыта — Аа, бу оччойбута — Оо, бу уһаа-
быта — Уу, бу ынайбыта — Ыы, бу экчэйбитэ — Ээ», —
дии-дии, буукубалары суруйталаан биэрбитин киэһэтигэр чо-
бурҕаччы этитэлээн биэрбиппэр. «Оҕом молодец, үөрэхтээх
киһи буолсутун», — диэн, чиэппэр холобурдаах уһун кырыы-
лаах кыһыл дьүһүннээх аҥар төбөтө уһуктаммыт борустуой
хараидааһы кытта лиис аҥаара кумааҕыны биэрбитэ. Мин
опно хаһ;и I да үорбэтэхпин үөрэммин, ол баайбын туппутунан
доҕор уолатгарбар ыстаммытым. Кинилэр барыҥый буолан,
дьиэлэригэр тарҕаһаары аҕай тураллара. Мин бэйэбитгэн икки
сыл аҕа эрээри, миигин кыайан сиппэт доҕорбор Дьөгүө-
рүскэҕэ көөчүктүү-көөчүктүүбүн куотан, сүүрэн тэбигирэйби-
тим. Онно Дьөгүөрүскэ эрэйдээх: «Һиччиэ, һиччиэ, көрдөр
эрэ, ыл көрдөр», — дии-дии, кэннибэр атаҕын тыаһа лүһүр-
лаһыр түһэн исгпггэ кулгаахпар билигин да иһиллэргэ дылы,
Доҕорум барахсан!..
Дьөгүөрүскэ бэйэлээх тулутуо баара дуо, эрийэн-мускуйан,
аатгаһан-көрдөһөн кумааҕыбын 12 паара сүөһү бэрбээкэйигэр
(оччолорго бэрбээкэй баар-суох бастьпг ооҥньуурбут этэ) атас-
таһан ылан, дьиэтин диэки күһүм-баһым көтүөлүү турбута.

3