Page 30 - Босиков В.А. Сэттэ уон сыл сэһэннэрэ
P. 30
Ампаардаах ыЬыахтара
Ампаардаах Дупсун бейуелэгиттэн сэттэ биэрэстэ-
лээх сиргэ хоту сытар чахчы мааны алаас. Отутус
сылларга улахан куеллээх, бэртээхэй балыктаах этэ.
Алаас ардаа быйадайа остуол ньуурун курдук коне, биир
да эрбэйин ууммэт сайыл хонуута. Оннук хонуу, араайа,
балтараа биэрэстэ усталаах-туоралаах. Маннык кэрэ,
кене хонууну атын сирдэргэ мин кере иликпин, уйэм
тухары элбэх алаастарга, дойдуларга сылдьыбытым да.
Ол хонуу саамай хаба ортотугар бэрт былыр, apaaha, XIX
уйэ 50-с сылларыгар, суунэ улахан, туерт - биэс миэтирэ
курдук урдуктээх кириэйи туруорбуттар. Кириэс
он-ойуллубут майын суона диэн седумэр, аллараа ертугэр
балай эмэ улахан эргиир он'орбуттар. Олохтоохтор ол
кириэйи “чочуобуна” - диэн ааттыыллара. Ким даданы
тыыппат, сигэммэт, эргиирин урдугэр тахсыбат этэ.
Онноодор суейулэр чугайаабыттарын да кербетедум.
Мин ону-маны ейдуур буолуубар, ол 1933-34 сыллар
садана, кириэс сууллан, эмэдирэн охто сытара. Ол
урдунэн бийиэхэ олох тыыттарбат этилэр. Манна адабыт
дуу, аккыырай дуу кэлэн ыллаабыт сирэ дииллэрэ.
Араайа, Дупсун танаратын дьиэтин онно тутаары гынан
баран тохтообугтар быйыылаада. Бу улуу, кэрэ сыйыыга,
сородун дьон кэпсээниттэн ийиттэхпинэ, сородор бэйэм
да кыттыбыппынан ус улуу ыйыах буолбут.
Бастакы улахан айдааннаах, дьон ейугэр-санаатыгар
кытаанахтык инэн хаалбыт ыйыах революция иннинэ,
XX уйэ садаланыытыгар буолбут. Бутун Дупсун улууйа
балай эмэ киэн- сири ылан сытара. Улуус састаабыгар
Тэбиик, Найахы, II ©спех, Чэриктэй, Туулээх, I ©спех,
©нер, Баатадай нэйилиэктэрэ киирэллэрэ. Ити элбэх
кийилээх-суейулээх, улахан ходуйалардаах, беден- куел-
28

