Page 32 - Босиков В.А. Сэттэ уон сыл сэһэннэрэ
P. 32
кэлбиттэрэ биллибэт. Биллэн турар, улуус баайдара Афа-
насьрвтар, Никифоровтар, Поповтар баЬылаан-кеЬулээн
ыыттахтара. Атын улуустан ким кэлбитэ эмиэ биллибэт.
Чугастаады Бородой улууЬуттан кэлбиттэрэ саарбада
суох. ЫЬыах аЬыллан, дьон гуелбэнэн олорон кымыс
иЬэн, эт сиэн, муЬэ кемуллээн буппутгэрин, улуу бедес-
тэр хапсыбыттарын кэннэ, атах, илии оонньуута садала-
нан эрдэдинэ, туЬулгэдэ биир дьахгар таттаран баран,
мэнэрийэн барбыт. Ону кереет, утуу-субуу дьахтардыын,
эр дьоннуун угг да ун\ мэнэрий да мэнэрий буолбуттар.
ЫЬыах туЬулгэтэ тунлэл-тантсал барбыт. Ким эрэ: “Хал-
лаантан илэ абааЬы сатыылаата, туЬулгэдэ кэлэн илэ
тустэ”,- диэн иЬитиннэрбит. Дьэ, быЬата, Ньургун Боо-
тур олонгходо АбааЬы уола Туйаарыма Куону кэлэн уоран
барар тугэнэ онно уескээбит. Унмут дьону сугэн, ке-
теден кулук сири булларбыттар. Дьон беде туЬулгэдэ
киллэрбит чорооннорун, кытыйаларын, олбохторун да
ылар бокуойа суох куотар, тардаЬар аакка барбыттар.
Кэтэх тыада кэлэн caha сыппыт ойууттар уерэн ыман'-
наспыттар: “Ас-тан ас тадыста”, - диэн бэркэ ардьан'нас-
пыттар. Оччотоодуга ойууттары итинник улахан туЬулгэ-
дэ чугаЬаппаттар эбит. Дьэ Ампаардаах эбэ хотунтга
Дупсун улууЬун биир улахан ыЬыада оннук ту-муктэм-
мит. Ити ыЬыах туЬунан бэрт ерге диэри биЬиги адалар-
быт кэпсээбэттэр, сатгарбаттар этэ. Бэйэлэрэ санаан
кэллэхтэринэ, санааларыттан куттаналлара: ’Танара
быыЬаатын", - диэн сибигинэЬэллэрин элбэхтэ истэрбит.
Онтон куттанан, саллан хааланнар, apaaha 20-30-ча сыл
Ампаардаахха ыЬыахтаабатахтара.
Арай, мин уел-дьуел ейдуур буолтум кэннэ, 5-6
саастаадым быЬыылаах, эмиэ улуус ыЬыада диэн ыытыл-
лыбыта, ити 1933-34 сс. эбитэ буолуо. Бэркэ куттанан -
сэрбэнэн: “ЫЬыахха барарым дуу, барбатым дуу?” - дэ-
Ьэллэрин ейдуубун. БиЬиги оччотоодуга Ампаардаах
Туолай диэн сайылыгар Кутээккэлэр диэн ыалга
30

