Page 57 - Ийэ тыл - мин тирэ5им 2009

Саха баайа — cyehy. Кини сир аатыгар киирбитин
ырыппыт. Cyehy сир аатыгар киирбитэ олус адыйах.
Бааллар: Cyehy Келуйэ - Уус-Алдан КурбуЬада, Cyehy
Kyhagaha — 1 ©cnege. Cyehy - монголтан киирии тыл.
Одус — КурбуЬахха, Бородоццо, Ogyc хаспыт —
Баатадайга, Одус Холлоох — Бээрийэдэ, Одустаах —
Бородоццо бааллара биЬиги ебугэлэрбитигэр одуска
уЬулуччулаах суолта бэриллэрин кердерер. Одус — терут уус
тюрк тыла, монголлар укэр дииллэр эбит. Ол Укэр —
Найахыга, Дупсуццэ бааллар.
Ынах АлааЬа, Уруц Ынах — 1 ©спеххе, Ынах
сылайбыт, Торбостор — Бээрийэдэ, Торбос бастаах —
Суоттуга, Бургунас Сыцаахха ааттаммыттара дойдубутугар
аан мацнайгынан суеЬулуун-астыын кеЬен кэлбит, олох
олорбут дьоннорунан монгол тыллаах ебугэлэрбит
буолалларын дакаастыыр эбит.
Аны “Сири сиксигинэн” диэн 1985 сыллаады
кинигэтин керебут. Бэйтиц — Бородон улууЬунаады
СаЬылыкаан нэЬилиэгэ, Бэйдицэ — Уус-Алдан ©лтеде -
туох диэн суолталаадын биЬиги билбэппит диэн суруйар
Багдарыын Сулбэ. Арай, саха терут тыллара буолбатах диир.
Бэйэ — киЬи, бэйэткээн — уол одо диэн тоцус-маньчжур
тылларын ейдебулэ. Бэйди — эвен тылын Лаамытаады
говорыгар киЬи, киЬи гиэнэ диэн ейдебуллээх.
Тукулаан тыа — “ырааЬа суох, охтубут мастардаах,
бадарааннаах тыа”. Дьаацы хайатыттан тардан уус-Алдан
сиригэр Алдацца Тукулаан урэдэ киирэн туЬэр.
АнадаЬыннаах диэн сирдэр Бээрийэдэ, Муругэ уо.д.а.
сирдэргэ баар. АнадаЬын — куел aha, унньуула — силиЬин ас
гыналлар.
Куел (Саха сиригэр 700 тыЬ. кэрицэ баар) — диэн
термин биЬиэхэ атын тюрдарга курдук, содотох бэйэтинэн

49