Page 62 - Ийэ тыл - мин тирэ5им 2009

Салгыы Пуд Ильич, булчут Лаайар — сурун геройдар
кестеллер. Катялаах Нинанан — эдэр дьон, Балаайалаах
Мааппанан — тереппуттэр олохторо ойууланар.
Саха сиригэр сэрии кэннинээди олоду-дьайады
кердерер “Кэтэйиилээх кэмнэр” диэн романы 1975-1982
сылларга суруйбута. Ол эрээри, 1985 сыл бэчээттэниэхтээх
айымньыны, обком уонна рецензеннэр Чурапчы дьонун
Кэбээйигэ, Эдьигээццэ кейерууну негативнай эрэ содулун
кердерер, 3 реалист-суруйааччы айымньыларын тула
конфликт оцоруохтаах этэ диэн тохтоппуттара. Элбэх уцсуу,
меккуер кэнниттэн, 1991 сыл эрэ “Додоруом, дабай куех
сыырдаргын” диэн аатын уларыттаран тайаарбыттара.
Автор олоду туох баарынан, тупсарбакка
итэдэтиилээхтик ойуулаабыта. Студент Ньургун Тулаайынап
уонна кини дойдутун дьонун, тереппуттэрин — Улахан
Сэргэйдээх олохторо кердеруллэр. Айымньы конфлига
история доктора Кынтаяров улэдэ кэлэриттэн сайдан барар.
Мочоойоптуун, Чомчоойоп учуонайдыын иирсиилэригэр саца
суруйааччы Алеша Кылайаанап сыйыана костер. Иккис
сюжетнай хайысхада оччотооду ыарахан, суостаах кэмцэ
национализмы кердеейун дуорааннара тыа сиригэр хайдах
тиийэллэрэ, дьон хайдах айаан-тацнан, улэлээн-хамсаан
олорбуттара ылыннарыылаахтык суруллубут. Бу олоххо
буолбут тубэлтэни уус-уран литературада аан бастакынан
Далан айымньыта дьуйуйэн кердербутэ (профессор Г.П.
Башарин дьыалата).
Бу роман салгыытын быйыытынан “Кынаттаах ыралар”
диэн айымньыны суруйбута. Ол эрээри, кинигэ 1 чаайа
тохтотуллан, бу роман 1990 сылга кун сирин кербутэ.
Бастакы ромацца костер геройдар 1970-80 сылларга
олохторо-дьайахтара, тулалаан турар эйгэдэ сыйыаннара,
кинилэр дууйаларын уларыйыыта буйуута-хатыыта ойууланар.

54