Page 44 - Г.В.Портнягин-Даҕайаарап сиэнэ. Бэйэни билинии

Т.(В. ЛСортнягин-Фа$айаарап сиэнэ

Арыгы.
Куһаҕан кыдьыктары бобон баран, суох диэн мэлдьэһэн кэ-
биһэллэрэ сыьйга. Баар, бу буортулаах, ол иһин көҥүллэммэт
диэн туох буортулааҕын көрдөрүллүөхтээх. Киһи аймах син
биир итинниктэри көрдөөн таһаарар. Арыгыһыт буолуу — итэ-
ҕэлтэн тахсыы, бич буолуу, самостоятельнай киһи буолан бүтүү.
1. Кыраны да истэххинэ, куоласкын тохтот, өйдөөҕүмсүйүмэ,
аахсыма. Куруубайгын таһаарыма, үөр, ыллаа, хайҕаа. Дууһаҥ
хаҕа аһыллан хаалбыт курдук буолар, оттон испэтэххинэ, кэм
бөҕөх курдук буолаҕын.
2. Иирбит да итирбит да биир — Хомотуу. Хаайыы. Ыарыы.
Өлүү. Итирэн баран өйдөрүн сүтэрэн, мээнэ баран тоҥон өлөл-
лөр. Өстөөххүн санаан хадаарыҥ киирэн сүүрэн тиийэн буруйу
оҥоруу, куһаҕаны ынырыы. Бэйэҥ да билбэккэ хаалаҕын. Өй-
дөөххөр куттанан оҥорботоххун арыгы иһэн баран оҥороору
өйдөммүтүҥ хаайыылаах буолбуккун.
3. Доруобуйаҕын, олоххун арыгынан трави гыныма, дьаат,
наркотик. Буокка куртаҕы сиир, пиибэ импотент оҥорор, кы-
һыл арыгы давлениены таһаарар. Түргэнник кырытыннарар.
Арыгы организмы уларытар, доруобуйаҕын алдьатар. Кыраны
иһэ сылдьан, билиммэт буолаҥҥын, элбэҕи иһэр буолаҕын.
Иһиэххин баҕара сылдьар буолаҕын. Наһаа элбэҕи иһэн, ары-
гыга сүһүрүөххэ (отравись) сөп, сааһырбыт киһи хайа эмэ орга­
низма аккаастаан кэбиһиэн, холобура сүрэҕэ тохтоон хаалыан,
тымыра быстыан, ол эмискэ өлүүгэ тиэрдиэн сөп. Өлөттөрөҕүн,
наһаа өр өрүттэҕин, ол туохха нааданый. Тохтоло суох хааһы
курдук итириэххэр, өлүөххэр дылы иһиэххин баҕарар буолаҕын.
Биир үрүүмкэни истиҥ да, хайыы сах дьыалаҕа туһата суох буо-
лаҕын. Туту да гыныаххын эбэтэр үлэлиэххин баҕарбат, кыаҕа
да суох буолаҕын, бириэмэ бөҕөҕүн сүтэрэҕин. Кэргэниҥ, чу-
гас дьонуҥ санаарҕаан ыарыһах буолаллар, уйулҕалара мөлтүүр.
Атыьшаһан ылан ыалдьыы. Доруобуйаҕын өһүлэр, мөлтөтөр.
Арыгыны аһары иһимии.
Нуорманы хайаан да тутуһуллуохтаах, кыһыл биир бытыьш-
ка, буокка бытыылка аҥара — оччоҕо испит кэннинээҕи турук-
кун дьэ билэҕин. Сокуускалаах да буоллун уонна олох букку-

42