Page 45 - Г.В.Портнягин-Даҕайаарап сиэнэ. Бэйэни билинии

Ъэйэни билинии

йуллуо суохтаах, төбөҥ ыалдьыа. Киэһэ хойут, түүн иһимиэххэ
наада. Биир биэс сүүстээх буокканы арыый кыайбаты истэх-
хинэ итирэҕин.
4. Бэйэҕиттэн гарантированно этэнтгэ буолуу — арыгыны
иһимии бэйэтэ кыайыы, доруобуйа. Арыгы испэтэх күн — ары-
гыттан хаайтарбатах туһалаах күн — элбэҕи оҥороҕун, кэскил-
лэнэҕин, үүнэҕин. Санаата-оноото суох. Олох арыгы испэккэ,
сибиэһэй, чэгиэн-чэбдик сыддьыбьшпьгг дьолбут эбит. Дьиэ кэр-
гэниҥ, оҕолоруҥ дьоллорун туһугар.
Табах.
1. Биир дурман. Биллибэт буолар, ыарахан, үөрэнэн хаалыы.
Постояннай буорту. Үйэ тухары доруобуйаны алдьатыы. Проб­
лема. Мөлтөөһүн. Ыарыы.
2. Тарпатах хас биирдии мүнүүтэттэн дуоһуйууну ылыы. Ити
курдук табахтаабакка бастакы биир күнү тулуйуу.
3. Дьыала быраҕабын диэһинтгэ буолбатах, быраҕыыга. Ха-
рыстан. Табахтаабат, сибиэһэй, чэгиэн-чэбдик формаҕа тардыс.
Табаҕы санаама. Атын туһалааҕы санаа, дьарыктан. Үөр-көт.
Хаарты.
Хаартыга массыына, дьиэ атыылаһаары мунньуммут хар-
чыларын, бэстилиэнэй ыстааннарын, ойохторун сүүйтэрэл-
лэр дииллэр. Наһаа элбэх харчыны сүүйтэрэн бэйэлэригэр да
тиийинэллэр үһү диэн баар.
Наркотик.
Куттала суох кыратык боруобалыахха син, табаҕы хааһы кур­
дук кыраттан конопляттан саҕалыахха сөп диэн санааттан саҕа-
лыыллар. Бензин, лаак, кырааска сыттаан туймаараллар. Быа-
нан хабарҕаларын, соннай артерияларын бобо тардынан ханна
эрэ баран кэлэр курдук буолаллар. Итинник боруобалыы сыл-
дьаннар өлүү-сүтүү саҕаланар. Онтон улаатан, ылларан, сыана-
та ыараан, харчыта суох буолан, уоран, халаан, онтон наркотик
атыылыыр дьоҥҥо иэскэ киирэн, ыалдьан, тулуйбат буолан,
кинилэр дьаһалларынан сылдьар буолаҕын.
Иитиигэ наһаа кистээн, ону-маны бобон кэбиһэннэр, оҕолор
бэлэмэ суох буолаллар. Сексуальнай олоххо эмиэ. Дьиҥинэн
үөрэтии, өйдөтүү баар буолуохтаах.

43