Page 90 - Г.В.Портнягин-Даҕайаарап сиэнэ. Бэйэни билинии

Т.(В. ЛСортнягин-Фа$айаарап сиэнэ

Сайын хайаан да загардыахха наада — оччоҕо кыһын дьаҥ-
наабаккын.
Өлүү

«Өлүүнү туох эрэ куһаҕан ынырык буортулаах, сыстыганнаах
курдук санаамаҥ, куотумаҥ, саһымаҥ, төттөрүтүн убаастабыл-
лаахтык сыһыаннаһыллыахтаах, охсуһуллуохтаах». «Үчүгэйдэр
түргэнник өлөллөр». «Дьоллоох киһи кырдьаҕас сааһыгар тии-
йэр». «Этэнтгэ кырдьыы — ситиһии, дьол». «Кырдьан өлүү — олох
сокуона». «Ыарахан кэмҥэ көмөҕө бастакынан сүүрэн тиийии».
«Улахан эпэрээссийэ иннинэ хайаан да быраастары көрсөн ким
эмэ кэпсэтиэхтээх, хайдах да ынырык буоллар, атын сылдьар
киһи суох буоллаҕына, саспакка». Өлөөрү сытар кырдьаҕаска
хайаан да сатаатар обезболивающай булан көмөлөһүөхтээх,
эдэр да оҕо. Иһэр буоллаҕына, арыгы биэрии. «Куһаҕан кэлэ-
рин билбэт киһи дьоллоох». «Куһаҕанлга бэлэмнэн, үчүгэйгэ
эрэн». «Чему быть, того не миновать». Син биир буолуохтааҕы
мэлдьэһэ, үтэйэ сатыыр сымыйа эрэй. Төрөөһүн уонна өлүү ин-
нигэр соҕотох буолаҕын. «Ыарыһах, мөлтөх, кырдьыбыт, эргэр-
бит суох буолан, олох, дойду ыраастанан доруобай буолуохтаах».
«Радостно встретим смерть в окружении детей» — Кытайдар.
Ол аата кэмэ кэллэҕинэ, «Үөрэ-көтө өлүү». «Конец — это на­
чало». Өлүү-төрөөһүн. Этэ сытыйар, биэс сылынан ол да суох
буолар. «Олох үөһүгэр сылдьан өлүү». «Күннээҕи үөрүүлээх
настарыанньанан олоруу бүтэһиккэ дылы». Ынчыктаабакка.
Олоххо үчүгэй күннэр бааллара, баар буолуохтара даҕаны. Кы-
лаабынайа, эйэлээх-иллээх буолуохха наада. Олоххо интэриэс
сүтүүтэ бастакы сибики. Кырдьаҕас, ыалдьар киһи кыайбат
буолар, истэрэ, өйө-санаата барыта мөлтүүр, түөһэйэр — ону
олох мөҕүмүөххэ наада. Үөрүү уонна өлүү олоххо тэҥҥэ баал-
лар, онон дьонтго сэрэнэн сы11ыаннас. Бу орто дойдуга олоҕу
оҕолоро, эдэр көлүөнэ салгыыллар. «Бу орто дойду барахсан
үчүгэйэ элбэх — үчүгэйдик олорбут буоллаххына». Айылҕата,
күнэ, кыыла-сүөлэ, дьоно-сэргэтэ, историята, сайдыыта, кос-
моһа. «Орто дойдуга сорохтор элбэх үчүгэйи оҥороллор, сорох-
тор элбэх сыыһаны оҥороллор». Сорохтор аһары баайдык, со-

8 8