Page 100 - Уус Алдан эмин тэрилтэлэрин сайдыытын историята

лауреата буолан биир биллиилээх учуонай. Капрановтар
Боро§онно бииргэ улэлээбит А.И.Васильеваны (Мигалкинаны)
кытта суруйсан Уус-Алдан сонунун билигин даманы билэ-
кере, истэ олороллор.
1969—71 сыллардаахха Ленинград куорат кыыЬа В.В.Ни­
китина кэлэн улэлээбитэ. Валентина Васильевна туЬунан СР
утуелээх бырааЬа М.П.Иванов маннык ахтар: “Бары ыксал-
лаах, суЬал ынырыыларга биирдэ теттеру эппэккэ тууннэри-
куннэри сылдьан улэлиирэ, керере-истэрэ, эмтиирэ. Бииргэ
олорор дьоно кини хаЬан, теЬеде сынньанарын, утуйарын
билбэт буоларбыт”. Дьэ, ити курдук утуе суобастаахтык
улэлээн-хамнаан барбыт Нева ерус талыы-мааны кыысчаана.
70-с сыллары оройуон урдунэн ogo-аймах доруобуйата
тупсарын туЬугар улэдэ биир бэлиэ, инники диэки кэскиллээх
хаамыылары онорбут кэминэн аадыахха сеп. Ол курдук 1974
сыллаахха П.Г.Борисов кылаабынай бырааЬынан улэлии
олорон, Муру Томторуттан кеЬеттерен киллэрбит дьиэтин
Г.Г.Никифоров ситэттэрэн 050 сытар отделениета бэйэтэ туспа
дьиэлэммитэ-уоттаммыта. Онон отделение кэнээн сыыйа суур-
бэ биэс куойка^а тиийэ улаатта, о§олору эмтииргэ, ыарыы-
ларын тургэнник буларга аналлаах араас аппарааттарынан
хааччыллыыта тупсубута. 70-с сыллартан са^алаан учаскуобай
балыыЬаларга 050 сытар куойкаларын ахсаана 61 тиийбитэ.
Бу оройуон кыадар ситиЬии этэ.
Акушер-гинекологтар уонна 050 быраастара кэлэр келуенэ
доруобай буоларын туЬугар бииргэ улэлээЬиннэрэ утумнаахтык
тэриллэн дьахтар ыарахан буолбутун билээт даданы, эрдэттэн
кэтээн керууну олохтоон, хайдах харыстанарыгар, улэлииригэр,
аЬыырыгар-сииригэр субэ-ама биэрэн, септеех тубэлтэтигэр
балыыЬата сытыаран эмтээн-томтоон сиппит доруобай 050
теруурун туЬугар улахан кыЬамньыларын уурар буолбуттара.
КыЬыл 050 теруур дьиэттэн тахсарын кытта дьиэнэн кэрийэ
сылдьан керен-истэн, хайдах аЬатары субэлиир-амалыыр, сэрэтэр
быЬыылары онорон, ыарыйда да балыыЬата киллэрэн чинчийии,
эмтээЬин тумугэр биир сааЬыгар диэри саастаах о§олор елуулэрэ
биллэрдик аччатыллан 1981 сыллаахха 19,3% буолан, Саха
сирин орто кердеруутуттэн намтыырын ситиЬиллибитэ.
Бу маннайгы ситиЬиилэр 70-с сыллар ортолоругар Крас-
ноярскай куорат кыыЬа Н.А.Викулова олус кыЬамньы-
лаахтык улэлээн-хамнаан олохтоохтор тапталларын ылан,
улуус о§олорун доруобуйалара тупсарын туЬугар угус утуену
онорон барбытын кэнниттэн олохтоох ыччаттар уерэнэн, 050
бырааЬын идэтин баЬылаан, улэлэрин ситиЬиилээхтик биир
санаанан ылсан саБалаабыттарын тумугэ этэ.

100