Page 135 - Былыр этэ диэххэ

Ноо, кырса кэлбит. Ханна суолларын түмэллэрин таайтарбакка
тайах сэмигэр кэтиллэ түстүлэр. Ириэнэхтии иһиттэн саҕалаан
көрүлээн аҕай эрэр эбиттэр. Булчут хааннара оонньоон, тула хас
да хапкааны ииттилэр. Сыныйан көрдөххө, саһыл кытта чугаһыы
сылдьыбыт. Арааһа, сыты ылан үрэх кырыытынааҕы талахха киис
суола кытта биллибит. Силиитэ биллэр. Баччалаах аһы кырсалар-
га туран биэриэхпит дуо? Төннөн эрбии аҕалынан биир бууту эр-
бээн булумньу астарын боруобалыы дьиэлэригэр кэллилэр. Күөс
буһуор диэри мас мастаналлар. Киһитин ол-бу санаатын арал-
дьытаары саҥа астан күөстэнэн, биир иһити арыйан Байанайда-
рын лаппа хадаҕалаатылар. Сарсыныгар икки кырсаны ылаллар.
Киһи аһыах аһа эбит диэн бултарын үс миэстэтин эбии эрбээн
ылаллар. Икки хос хапкааннары эбэн уураллар. Талах кырыы-
тыгар тиийэн хас да хапкааны суол-суол уураллар. Бу былаһын
тухары Бааса хайыһардаах киһи суолун чинчийэр. Киһитэ хайдах
эрэ сэрэхэдийбитэ ааспыкка дылы. Халлаан сырдыгын өрүсүһэ
чүөмпэлэригэр киирэн бэлэм ситим устун үс илими үтэллэр. Бу
да сылдьан тоҕоостоох диэбит сирдэригэр хапкааны уурбутунан
сылдьаллар. Сарсыныгар икки кырсаны кытта биир кииһи ылал-
лар. Дьэ, доҕоор, эрэйэ суох бултааһыҥҥа түбэстилэр. Эдьиий
Айаанын тахсыытыгар баар урукку төрүөтүттэн биир атыыр кы-
рынааһы ылан, чугаһынан киис хаампытын көрөн саҥа мэҥиэ-
нэн, тайах тириитинэн чарапчылаан икки хапкааны хайыҥнаан
уурдулар. Үрэхтэриттэн илимнэриттэн балай эмэ мыраҕатта-
ны ыллылар. Баай дьон, хаахынайдары аҕалан кырбаан тайах-
тарын сэмин тула ыстылар. Сарсыныгар икки аҥыы арахсарга.
Нойукуоп урукку төрүөттэринэн эргийэн кэлиэхтээх. Бааса бу
эргиннээҕи төрүөттэрин, илими көрүөхтээх. Киэһэ икки өттүт-
тэн байым бултаах көрүстүлэр.Үрэх кырыытыгар киискэ анаан
оҥорбут хайыҥнарыгар киис үктээбит. Ойоҕолуу түһэн киискэ
саба түһээри кырымахтаах кыһыл саһыл мааныта үктээн оло-
рор. Дьөгүөр уонча кырынааһы кытта үс киистээх. Бааса суол
хайсыһыытынан тайах хайыһардаах киһи булда эбит. Эккирэтэн
иһэн ырааһыйаҕа киирбит булду ыйдаҥанан ытан, хараҕыттан
сүтэрэн, киэһэрдэн үрэххэ киирбит быһыылаах. Арааһа, Оттоох
Атахтан тайахтыы кэлбит дьон бултара быһыылаах. Тоҕо хаттаан
кэлэн суолласпатылар. Хараҥардан бүтэһик ытыытын эрэммэк-
кэ, иккистээн кэлбэтэх быһыылаах. Баччалаах күрэс тымныыга
133