Page 193 - Былыр этэ диэххэ

тыттан милииссийэлэргэ тиийэн түөкүн Балабыай атаҕастаата
диэн үҥсүбүт. Үөрэхтээх дьон күлүү оҥостон күүһүлээтэ дэт-
тэрэн, дьыалаҕа сайабылыанньа толорон биэрэн Бөтөрүүскэни
суукка биэрэллэр. Сууттааннар биэс сылга түбэһиннэрэллэр.
Хаайыыга сытан нуучча тыллаахха нууччалыы билиитэ, са-
халарга саха суруйааччыларын айымньыларын киэҥник аахпы-
тынан бэйэ киһитэ дэнэр. Атаҕастабылы билбэккэ, этэҥҥэ су-
руога чугаһаан иһэн арыгылаан, дэлби кырбанан сыттаҕына биир
хоту дьонунан аймаҕыргыыр табаарыһа көрөн аһыммыт. Ол кэн-
нэ муннуга тыган баран аны хаһан да арыгыны-табаҕы эккирэ-
тиэҥ суоҕа диэн быһа эппит.
Дойдутугар эргиллэн кэлбитигэр, хаайыылаах диэн дьоно-сэр-
гэтэ тоҥуйдук көрсүбүттэр. Кытта кырдьыбыт кыдьыгын хаарты-
ны эккирэтэр. Хаайыыга сытан дөссө элбэх кинигэни аахпыта,
киэҥ сир дьонун билиититтэн бэриһиннэрбитэ үксүнэн, ырыа-
тынан-хоһоонунан хаартыһыт дьоннорунан тарҕаан хаттаан Ба-
лабыай дуо дэттэрэр. Кулууп сэбиэдиссэйэ иилэ хабан кэнсиэр-
дэргэ кытыннаран кучуйар. Биир киһилии таҥаһа суох киһини
араас кулууп таҥаһын-сабын таҥыннаран, кэнсиэрдэргэ, бэс-
тибээллэргэ Бөтөрүүскэтэ суох биир да тэрээһин барбат буолар.
Онтон эрдийэн, биһиги киһибит көстүүм, ырбаахы атыылаһан
киһи тэҥэ сананан барар. Дьон өйө-санаата сыһыйан, Балабыай
да Балабыай буолан, кулуупка уот оттооччунан үлэлиир. Толору-
гас үлэһити оскуола хочуолунайыгар оҕуһунан уу баһааччынан
эбии сарыйаллар.
Бу сылдьан оскуола оҕолоруттан уонун аастар да эрдэлээн эт
туппут, кини Матырыанатыгар майгылыыр кыыска хараҕа хата-
нар. Бэйэтин курдук көссүү оҕото. Кини курдук көйгөтүллүбэтэр
да ийэтин сэмсэ оҕото диэн дьон тыла хоммутун истэ сэргиирэ.
Кэлэ-бара кэмпиэтинэн, бирээнньигинэн манчыыктаан кыыһы
бэйэтигэр сыһыарар. Ол гынан оҕо үөскээбитин билэн атах балай
барар. Онно-манна тиксэн, хаартылаан аймана сылдьан иһит-
тэҕинэ, уол оҕо төрөөбүт. Умса уур, тиэрэ уур үүт-үкчү Бала-
быай Балабыайынан диэн этэрбэс араадьыйата тустаахха тиэрдэр.
Эмиэ хаайыыга барарым кэллэҕэ диэн кэнэн санаата баһыйан,
хаартылыыра да хаалар. Туох да үҥсүү-хассыы суоҕуттан дойду-
тун булар. Үөрэҕэр мөлтөх оҕону оҕоломмутун кэннэ, оскуолат-
тан уһулбуттар. Маачаха аҕата: «Оҕо туох буруйдаах буолуой. Хата
15