Page 231 - Былыр этэ диэххэ

Улахан бырдах

абаараптар сааскы куска Бүгүйэхтэригэр олороллор.
Кус киирэн эрэр да биһи дьоммут кураанах ууну манаа-
быттара үһүс хонуга. Биир эмэ кус Мааскын диэкит-
тэн күөлү устуна көтөн ааһар. Кинилэр диэки саантаабат даҕа-
ны. Аҕалара сүрэҕин баҕатыгар дьэһээркэҕэ олорусуһар. Халлаан
көнөн, күн уота кырдьаҕас киһини аһыммыттыы бигээн утута
сатыыр дьаллыктанна. Биир да кус биллибэккэ оҕонньор эрэй-
дээҕи ылан бара турар. Үөһү тутан уонча анды ааһыах курдук
гынан иһэн кинилэр харыалларын көрбүтүнэн ууну таһыйа кэ-
лиэх курдук намтаатылар. Эчикийэ уу кырсыгар күлүктэрэ түһэн
икки бүк элбээн көһүннүлэр. Аҕаларын өттүккэ анньаат, икки
эр бэрдэ ньыкыйыахтарынан ньыкыйдылар. Аҕалара ытан саай-
бат дуо. Бу аҕай түһээри атахтарын сараппытынан иһэр кустар
соһуйан өрө ханас гынаат, үөс диэки халыйдылар. Уолаттар кы-
һыыларыттан аҕаларын диэки хайыспыттара, Баһылай сиргэ сил-
лээт, «туй-сиэ, бырдах эбит дуу» диэхтээбит. Бүдүгүрэ кырдьан
эрэр оҕонньор уутугар аҥаарыйан бырдаҕы ытан таппатах. Биир-
дэ үчүгэй баҕайытык уолаттар өттүлэринэн кэлбиттэрин, бу сы-
рыыга оҕонньорго имнэммэккэ эрэ дьаһайдылар. Көтүү бириэ-
мэтэ тохтоото быһыылаах. Тула саа тыаһа намыраата. Оҕонньор
уолаттара өҥнөнөллөрө сүрүттэн бултарын хамыйарга тылланан,
тыынан киирдэ. Ньолбоччу туттан сытар улаханнаппыт куска ар-
гыый чугаһаат эрдиинэн охсоору даллах гынан эрдэҕинэ, куһа
умсан хаалла. Ньаҕаччы кус киһиттэн куотан үөскэ талаһааччы.
Саатын ылан үөс диэки туһаайан кэтээн олордо даҕаны куһа бил-
либэтэ. Иннигин көр диэн кырыыттан ыһыытыыллар. Оо, балай
тыын тумсун диэн ордоотуулларын куула тыа иилэ хабан, дьүлэй
да киһи истэр гына дэлби бардылар. Ол кэннэ кустара оҕонньору
үөхтэрээри тыытын иннигэр-кэннигэр сөрөнө сырытта. Кыһы-
йан биирдэ охсоору тыы кырыытыгар түбэһиннэрэн эргэ эрдии
угун тосту таһыйда. Тимир тыы тыаһын куула тыа омуннуран
энэлиттэ. Синэ биир, эрдиитин аҥаарынан элбэхтэ да эттээтэр
куһун син ылла. Кыһайбыт курдук ууга киирдэххэ кус биллээч-
чи. Бу да сырыыга оҕонньору уган биэрээри, ыттарбыт умсаахтар
быһыылаахтар кыймарыҥнаһан бу кэллилэр. Харыал иһигэр ууга
53