Page 277 - Былыр этэ диэххэ

кэлин остуол үчүгэй кэпсээнэ оҥостон, үөҕэн буолбакка, албын-
наппыта кэбэҕэһин бэркиһээн кэпсээн оҥостон сөҕөрө. Албыҥҥа
акаары бараммат дииллэр да, бэл мин киһи киирэн биэрэн тура-
бын диэн Агаан сытыы өйүттэн улаханнык саллыбыта диэччилэр.
Агааннаах чыыбааҕыттан кииртэрэ ыраатта. Атыыраттарын
майгыларынан, ханан сылдьалларынан түөрт аҥы үллэстэн сыл-
дьаллар. Дьиэлэригэр кэм биллэн ааһар гына маннааҕы күөлэт-
тэринэн эргитэн төрөтөллөр. Оччотугар күөл биирдии эҥээригэр
биирдии атыыр үөрэ сырыттаҕына чугаһаабыт, сырыы бытаарбыт
биэтин төрөтөөрү атыыр хоой сири үлтү тэбистэрэн үөрүн тэйип-
пэт. Кулуна атахтаннар эрэ биэ үөрүгэр сыстар. Кулуннаах атыыр
сырыыта өссө бытаарар. Ол иһин хаһылыгы бараабат гына үөр
сылгы тус-туһунан сылдьара ордук. Сылгыһыт сылгыларын көрө
сылдьан хаһылыктарын уларытар. Бу курдук төгүрүк сылы быһа
арахпаттар. Хаһылык бэрдиттэн бэрдин талан сырытыннараннар,
биир тутум оту быһа тардан аһаппакка сылы туораталлар. Онтон
салгыы чыыбааҕыга тахсаллар. Ыҥыыр эрэ атынан сылдьар дьон
туох элбэх өйүөлэниэхтэрэй. Кыһын болдьохтоох сиргэ сэбиэ-
диссэйдэрэ ас-таҥас тиэрдээччи. Бу ааспыт дьыл, ити Ньукуйаа
Көстөкүүн кулгааҕар киирбит түбэлтэ — сэбиэдиссэйдэрэ Чыр-
кыап Сэмэн иһэн-аһаан дьонун аччыктатан өлөрө сыспытыттан
тахсыбыта. Хата булугас өйдөөх Агаан бэрдинэн тыыннаах хаал-
тар. Дьэ ол түбэлтэ маннык: астара баранан сылгы аанньа көрүл-
лүбэтигэр тиийбит, бэйэлэриттэн кытта кыйытта кыыһырсаллара
элбээбит. Биир арыый чычаастара диэн Уһун Уоһу Агаан хаайан
Сайдыы ыалыгар бараллар. Эрэйдээх этигэс, муҥнаах булугас
диэн этии ол түгэнин Агааҥҥа аныахха. Хайдах гынан балаһыан-
ньаттан тахсары сыта сыымайдаан, толкуйдаан бу курдук гынар.
Добдо Чыыбааҕылааҕа обургу бөһүөлэк. Боктуоруйа маҕа-
һыыннаахтар. Агаан обургу билэрэ-көрөрө үгүс. Бөһүөлэк кырыы
ыалыгар чэйдии олорон атыыһыт аатын-суолун ыйыталаһан, ат
сыарҕата уларсан, сыарҕалаах аттанан маҕаһыыҥҥа кэлэллэр.
Сыарҕаһыт аттаахтара көлүллүбэтэҕэ ыраатан, уурастаан атара
сэлиинэн биирдэ дьалыһытан кэлбиттэрин атыыһыт тута көр-
бүт. Агаан хаһааҥҥыттан эрэ билэр киһитин курдук атыыһы-
ты кытта кэпсэтэ-кэпсэтэ, бородуукта бөҕөтүн атыылаһаллар.
«Доҕоор, Дьөгүөссээ, таах туруохтааҕар аскын сыарҕаҕар таһа
тур», — диэн киһитин сарынар. Киһитэ киирэ-тахса сырыттаҕы-
99