Page 273 - Былыр этэ диэххэ

төрдүгэр үөскэ мааҕы аҕай үөрдүспүт кустарбыт биир да суохтар.
Арааһа, Сайылыкка киирбиттэр. Төннөн иһэн иэгэр Сорокоумов
дьиэтигэр таарыйдыбыт. Эһэбит булууска киирэ сылдьыбыт. Саас-
кы кус тобоҕуттан тутуспут көрүҥнээх. Аһы буллар эрэ арахсыа
суох, бултаһарга дэһистилэр. Өйдөөх кыылтан туһаҕы кэттэҕинэ
төлөрүтүммэт айылгылаах үһү. Куолча туһахтаах эбит, онон туһах
иитэр былааннаннылар.
Сарсыҥҥытыгар үһүөн улахан булду бултуурдуу сааланан-
сэптэнэн кэллибит. Начаала оҕонньорбут Сайылык сиэнин ал-
лараа айааныгар илимнии үрдүттэн балаакканан сытар. Дьонум
булуус тулатыгар туһахтарын тииттэргэ баайдылар. Булуустан кус
таһаарыыта миэхэ тигистэ. Куспутун туһахтар икки өттүгэр мэ-
ҥиэ ыстылар. Мин Кэрээкиннэр булууска түһэрэн бултаабыт-
тарын курдук, кирилиэһи ылан тимирдиини тириинэн сабан
албынныахха диэбиппэр киириммэтилэр. Бултаатахха булуус
иһиттэн оруур да баар. Икки хас хонон кэллибит. Мэҥиэ кус-
пут бүппүт, тирии аттыгар барыанньа ыһыллыбыта хатан эрэр.
Биир туһахпыт сыыйыллан сытар. Мантан сылыктаатахха: туһах-
ха иҥнэн, соһуйан утуруктуу түһээт туһаҕын устата ыстаммыт,
кэлэн таба тэллэххэ түһэн уоскуйбут. Куһу кирэ сыппыт. Уотта-
ныыта сиппэтэх хоччоххой тыраахтар туруоһун уктаата, бойбор
уһун түүгэ бөтөн ситэ сүүрбэтэх. Бырдахтана-бырдахтана аһыы
сытан алҕас туһаҕын уһулу астаҕа. Тыатааҕы туһахтан төлөрүйэн,
туохха түбэспитин өйдөөн атын туһахтары кэрийэ сылдьан ба-
рыларын тииккэ ыйаталаабыт. Ол кэннэ аа-дьуо сылдьан куста-
рын мэй оҥостубут. Эбиитигэр сэрэтии оҥорбут. Икки миэтэрэ
курдук дириҥнээх булуус тимирдиитин оруу тардан таһырдьа
бырахпыт. Дьэ күүс да күүс. Биэстээх хаптаһынынан оҥоһул-
лубут дьааһыгы тоҥ буортан хоҥнору тардан ылыы хайа киһини
дьиксиннэриэ суоҕай. Кыраһа хаарга олорбут суола түөрт харыс,
кэлин атаҕын устата икки харыска чугаһыыра. Сүдү кырдьаҕаһын
туоһута хаарга кэрэлэнэ сытара. Иһин өллөнөн, көнө сүрүннээх
соҕустук кыстыгар айаннаабыт быһыылааҕа. Мин арҕаҕар бар-
быт диэбиттэрин иһин, дьоммор биллэрбэккэ, сэмээр ыраахха
диэри хайан көрбүтүм. Таалалааҕы туораан Дружинка үрэҕэр
киирэн Суордаах халыҥ сиһин көрбүтүнэн барбыт этэ. Дьом-
мор айахтатан: «Акаары, кыстыгар айанныыр тыатааҕы саҕа сэ-
рэхтээх суох, кэтэһэ сытан үрдүгэр түспэтэҕэр махтан», — диэн
95