Page 308 - Былыр этэ диэххэ

Хайыһардаах Байанай

уона... Чуона Индигир салаатын Уйаандьы орто сүүрү-
гэр, боротуоха түһэр төрдүгэр турар кыракый ырааһыйаҕа
былыргы дьон кыстыыр балаҕаннаах сирдэрэ. Былыр-
былыргыттан киһи бөҕө тиэстибит айан аартыга сир эбитэ үһү.
Оннооҕор маһынан оттуллан үлэлиир борохуот сааскы ууну бат-
таһа Сыаганнаахха, өрө көмүсчүттэргэ тиэрдиллэр табаары аҕалан
сорох дьыл кыстатар ыскылаат тэринэ сылдьыбыттар. Ол бэйэтэ
түҥкэтэхсийбитэ ыраатта. Билигин соҕотох Дьөгүөр Нойукуоп
эрэ сопхуос түүлээхситин сирэ ааттанар. Урукку түүлээхситтэр
мантан салгыы кырса кэлиитин тоһуйа муора диэки чугаһыыл-
лара дииллэр. Оттон биһиги киһибит сордоох, саас да баттаан,
көлө сабыат да кыайтарбакка — ырааппат. Бу кэлин Кириискэ
быраата этдэлиэнньэ упарабылаайыссайынан олорон Кириискэ
уолаттарынаан түүлээхтииригэр сир быһан биэрбит. Нойукуоп
сирин кэтэҕинэн түһэн оҕонньору арыылаан хаалларбыттар. Хата
тойонноро оҕонньорго кыра былаан биэрэриттэн толорор-толор-
бот бултуур. Урут саһылга, кырсаҕа бааттаах этэ. Аны олорбут
да аҕыйаатылар. Кэлиҥҥи кэмҥэ эдэр биллэх мыраҕаттаҕа диэн
сылдьыһан, хата ыырын балай эмэ кэҥэтэн былаан санаарҕабыла
суох туолар. Киһитигэр өҥөлөһөн булдун бастыҥын оҕолоргор
таҥас гын диэн биэрэччи.
Кырдьаҕас биллэҕин араас халы-мааргы туттуутун уустаан-
ураннаан кэпсээн оҥосторуттан эдэрбит син астынара. Ол сыа-
сым курдук кэпсэниллибит кэпсээннэри хата мин барытын өйбөр
туппатахпын. Чэ, туох буолуой бу биир кэлиҥҥи сырыыларын
туһунан кэпсээммитин саҕалыах.
Буоста начаалынньыга Баһылай Баһылайабыс тохсунньу бы-
рааһынньыктарыттан тииһэнэр хас да күн сынньалаҥнаах. Уонна
оттон уолаттарын, эпэрээтэрдэрин солбуйбут хонугун хамынан
балай эмэ сиргэ сылдьыһар күннэрдээх. Нойукуоп түүлээҕин
туттара киирбитигэр, төннөргөр барсабын диэн эрдэ сэрэппитэ.
Дьөгүөр аччыгый биллэх сиргэ барарыгар дьиэ аһын бастыҥын
өйүөлэнэрин билэр. Уонна оттон хонугун аахтара бытыылкатын
санаа. Онон күлүгэр эрэ имнэнэр. Нойукуоп эмээхсинэ хайах
оҥорор, хас эмэ күҥҥэ уочараттаан бэкээринэ килиэбин хаһаа-
130