Page 312 - Былыр этэ диэххэ

тайахтыыр Оттоох Атахтарга дохсун киһи ким баарый?.. Бээ-бээ
бөһүөлэккэ киирдэххэ сибээскэ тахсан Морягынан сибикилэ-
тиэм ээ... Дьэ, ити курдук иэрбэ-тиэрбэ санаатын кырдьаҕас бил-
лэҕэр быктарбата. Дьөгүөсэ бу кэлиҥҥи кэмҥэ маннык бултуй-
бута суох. Бирээмэ бэдьэрэҥинэн сылдьар. Ириэнэх бултарын
хастаталаан, тоҥнору кытта хастыыр гына уот быыстала суох от-
тулунна. Бааса икки сыарҕанан иккитэ оттук маска баран кэллэ.
Байым булка түбэһиэм диэбэккэ, Байанай аҕыныаҕа бүттэ. Бай,
доҕоор, Нойукуобун биир испиир хаһаастааҕын киллэрдэ. Бу ас
Абыйга көстүбэтэҕэ ыраатта. Бу кичээҥитин, ууруна сыппыта
эриэккэһин. Байым булдун таҥастыы Дьөгүөсэ эмиэ Абыйдыыр-
га оҥоһунна. Саҥа төрүөттэриттэн өссө биир саһылы кытта икки
кииһи, барыта сэттэ кырсаны бултаан, барыларын хастаан икки
куул түүлээхтэннилэр. Куулга баппат улахан биэс-алта сордоҥ,
биир сыарҕаҕа толору мыраҕатта. Илимнэрин эһэн, хаттаан үтэр-
дии ситимнэрин тардан, ойбоннорун оҥорон хааллардылар.
Бөһүөлэккэ киирэн Бааса Оттох Атахтартан соччолоох солу-
ну истибэтэ. Моряк этэринэн, биригэдьиир уол Бөтүҥ харгыты-
гар тиэрдибит быһыччытыгар тиэстэрэ элбээбит үһү. Ол кэннэ
түүлээхситтэртэн ордон сиргэ сылдьар ким баар буолуой. Бөтүҥ хар-
гыта Чуонаттан таба көһүнэн түөрт көс дииллэрэ. Оччо ыраах дайды-
га саҥардыы эрэ кэлбит дойду киһитэ хайаан тиийиэй. Ол эрэн
дьэ сытыы сирэйдээх-харахтаах ыччат. Кини сылдьыбытын-суо-
ҕун нэрээтин туттара кэллэҕинэ сибикилээбит киһи. Дьэ атахтар-
даах, дохсун уола хаан быһыылаах. Бээ, бээ... Оҕонньорбор туох
диэн быһаарабын. Аны түөкүн биллибит диэн тиэрэ түһүммэт
ини. Үрдүттэн Оттоох Атахтар диэххэ. Кини киһи ыаһыйалаан
ыйыталаспат ини. Бааса кыттыгаһыгар сиргэ илдьэ бараргар диэн
түөрт бытыылкалаах анаан кэлэн барда. Киһитэ табаларым ыраа-
та иликтэринэ диэн бараары тиэтэйбит. Оттоох Атахтар сылдьы-
быттар. Онон туох да сэрэхэдийии суох диэн кырдьаҕаһын алы
гынна. Нойукуоп ити сырыытыттан ордук кэлин байымнык бул-
таабатаҕа. Кэлин бураан үөдүйэн таба көлө эстибитэ. Кини эмиэ
дьон тэҥэ бурааннана сылдьыбыта. Биир дьүрүс уһун айаҥҥа
гаас торуоһун арыыта тоҥон гаастыыргын истибэккэ эрэйдээч-
чи. Дьиэтигэр кэлэн балаакка харааһыгар киирээри кыайан гаа-
һын аччаппакка уҥуор-маҥаар тахсан абырах сиппэккэ Суураны
ырыатын аччаппыт. Эһиилигэр тиит маһынан бурааҥҥа эрэ сөп
134