Page 5 - Былыр этэ диэххэ
P. 5
Оттоох Атах
ттоох Атах. Оннооҕор сир-дойду кырдьар... Ааспыт үйэ
эргин диирбитигэр тиийэр эбиппит. Алта уонус сыл-
ларга Абый оройуонун салалтата бэйэ күүһүгэр кыай-
тарбат үлэ торумун толкуйдууллар. «Өрөспүүбүлүкэҕэ хомсо-
муол хамсааһына» диэн тэрээһин бырагырааматыгар киллэриҥ
диэн көрдөһөллөр. Тоҕус күндээлээх, туората-устата бачча диэн
кээмэйдэммэтэх Улуу Эбэ уутун ыытан ходуһа сирин таһаарар
толкуй киирэр. Бултаах-алтаах хоту сири көрүөн, булдуттан бэ-
риһиннэрэн бултуон баҕалаах Өрөспүүбүлүкэ араас оройуонна-
рыттан эдэр уолаттары угуйан аҕалбыттара. Илиинэн сири хаһыы
ыар үлэтигэр түбэһэн, бастакы баҕа санаалар төһө да уостубут-
тарын иһин, үлэни бырахпатахтар. Түмүгэ тута биллибэт үлэ
икки сылынан биирдэ уута барбыта. Сорох күндээлэр ньуоска да
уута суох гына түспүттэрэ. Киллэм соҕуруу баһынан, Хатыҥнаах
көлүйэ сиэнэ хас да күөлэттэри холбонон толору уулаах киирэ-
риттэн угуттанан, кыстыыр уулаах саамай улахан күндээ ордон
хаалбыта. Түспүт эбэ ситэ куура илик оннуттан салыгыныар диэн
сыалаах от дьапталҕалыы үүнэн тахсыбыта. Салыгыныары булбут
сааскы хаас халыҥ үөрэ сайылыы хаалбыттара, саарыахтарыгар
диэри уойбуттара. Үлэ диэн иҥиннэрбэт өттө эмис хаас сыатыгар
үөһүрүөхтэригэр диэри бултаабыттара.
Эһиилигэр икки миэтэрэттэн ордуктаах, туох да от аһылык-
таах сиэбэт тросник курдук көҥдөй, дьэбин дьүөрэ диэн от са-
лыгыныар сирин былдьасыһа үүммүтүнэн барбыт. Бырдах үгэ-
нигэр дьэбин дьүөрэни сөрөмньү оҥостон бэрдьигэс силигилии
үүммүтүгэр, хас эмэ атыыр үөрэ тас сиргэ тахсыбакка сайылыыр
идэлэммиттэрэ. Бөтүрүөптэн бастакы хотууру уулатар дьон, ат
косилкаһыттара тоҕус эрэйинэн оҕустара сатаан, от ситиитэ күөх
сымара истиэнэ курдук оттон көрө мата аккаастаналларыгар
тиийбиттэр. Холкуос саҕаттан дулҕалаах, баҕарах сирдэри оттуу
үөрэхтээх илии охсооччулара нэһилиэк ахсын бааллара. Хас эр
киһитэ бары да диэххэ сөп, ынаҕын айаҕар баҕас илиинэн от-
туу үөрэхтээх. Иккилии ганы охсор Чыркыап Мэнчии, Черемкин
Баһылай курдук дьон эмиэ бааллара. Онон саҥа сиргэ саҥалыы
биригээдэ тэрийэн илии охсооччуларын хомуйан ыыппыттар.
3
