Page 24 - Д.С.Андросов Тойон Муру
P. 24
йылыгынан, Бере Бастаавынан, 'Гумул Эбэтинэн, Дьарааманан,
Дьиэрэ сайылыгынан, Дуудагганан олохтуур; 0нер Олтохдиэн уолун
Туймаурэхортосууругунэн, Дьуелунэн, Тамаранан, Бытыкыччыма-
нан, БалыктаахЭбэнэн, Манхаайыкынан олохтуур; Логей диэн уолун
Кэптэнинэн, Быйдынан, Муру Эбэ арваа еттунэн, Таргылдьыманан,
Хоту Тыаманан, Аччыгый Эбэнэн олохтообут; Тарбыах Тиис диэн
уолун илин Тыаманан, Муру Эбэ илин, совуруу еттунэн, Хоро Сыыр-
даавынан, Хатын' Сыйыынан олохтообут; Дурман Эмээхсин диэн
кыыБын Сыырдаабынан, Кыыс Хагганан, Куел Эбэнэн, Чирэпчинэн,
Кыччаманан, БалыктаахЭбэнэн олохтообут; СугуннаахСуоттудиэн
кыыЬын Элуенэ ерус Суоттутун биэрэгинэн олохтообут. Кини бу сэт-
тэ оволоро аБалара Боробон Дьуотту анаан олохтообут сирдэринэн-
уоттарынан олохсуйаннар, тереен-ууБаан олорбуттара (СэЬэн Боло
«Лиэнэбэ нуучча кэлиэн иннинээби олох» диэн кинигэтин 2-с таб-
лицата).
XVII 1-с уйэ сан'атыгар сахалар салатлан олорууларын бэрээдэк-
тиир инниттэн улуустары тэрийбиттэрэ. Ити курдук, БороБон Дьуотту
оволоро тэнийэн-уескээн олорор сирдэригэр 1720 сыллаахха Боробон
улууйа ава уустарын олорор сирдэринэн корен «Меруен» тунэтик
(Черкашников Мирон Мартынович) кэмигэр 1766-1769 сылларга Бо-
роБОН улууйугар сэттэ нэйилиэги тэрийбиттэрэ. Бу иннинэ буоластар
дэнэллэрэ (Ф.Г.Софронов «Русские на северо-востоке Азии bXVII —
в середине XIX вв» диэн кинигэтин 37 стр.).
Итинтэн сиэттэрэн Муру Эбэ уонна кини Томгоро Боробон
Дьуотту хаан-уруу дьоннорун-сэргэлэрин сылдьар уонна салаллан
олорор сирдэринэн буоллаБа. Бу кэнниттэн Муру Эбэ Россия коло-
ниальнай империятын Илин СибиирдээБи генерал-губернаторын са-
лалтатыгар 1632 сылтан биллэн бардава.
Боробон Дьуотту ОБОЛоруттан Муру Эбэ Томторугар Тойон Ло
гей олорбута уонна сэттэ бииргэ тереебуттэр аваларын уустарын дьо-
нун-сэргэтин бас-кос киЬилэринэн билинэллэрэ. Кини олорон аас-
пыт кэмнэрэ XVI уонна XVII уйэлэр кирбиилэрэ уонна саха омук оло-
Бор-дьайаБар быйаарыылаах кэмнэрэ этэ. Ол курдук, XVI уйэ бутэ-
йигэр хан'ыл хаьгаластар ава байылыктара Тыгын Дархан саха омук
угус элбэх asa уустарын холбоон, тумэн бииргэ сомоболойон олороору
дьаЬаммытын урукку еттугэр ава уустарынан бытанан уонна бэйэлэ-
рин бэйэлэрэ дьайанан олорбут буоланнар Тыгын Дархан бу тумэр
дьайалын ылымматахтара. Онон кыргыс уйэтэ салванан барбыта.
Итинтэн салгыы XVII уйэ маггнайгы аггара саха омук олоБор-дьаЬавар
тастан киирэн куус еттунэн бэйэлэрин бэрээдэктэрин, дьайалларын
22

