Page 121 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

Тубулгэ олохтоохторо, тядид тыабын истэннэр, Эмрайн то-рабыгар мунньустубут-
тара. А-вонголар аймахтара буолбатах дьон — тырнивгуннар — керееччулэр. Ки-
нилэр, оннук бэйэлээх бочуоттамматахтарын да ибин, син биир ыалдьыттар. Уеруу-
кетуу абылыгыттан кинилэри дабаны матарыахтара cyoga.
Биир саабыра барбыт киби чемех мае урдугэр кэлэн олордо. Холю буолан эрэр
сабыл тириитэ бэргэбэлээх, сарыыта тахсыбыт эрга этэрбэстээх уонна кугас ыт тирии-
тэ сабынньахтаах. Ити Кутан ойуун хоннобун анныттан саппыйатын табааран, хамса-
тыгар табах уурунан, тардан унаарытта.
Булчуттар, куустэрин мунньунан чинэччи собус туттан, ыарахан табабастарын
сукпутунэн тубулгэбэ тиийэн кэллилэр. Сугэбэрдэрин хаарга тэлгэтиллибит харыйа
лабааларын урдугэр бырахтылар уонна кебуйбут кебустэрин-систэрин кеннердулэр.
Кугас ыт сабынньахтаах киби аа-дьуо даххабыйан турда. Уеруу-кетуу угэнигэр
кытыы то-рафтан ыт келелеех киби ойуппутун ейдеен кербекке хааллылар. Кутан
Нгакс-воба кетуппутэ...
Булчуттар, сэниэлэрэ-сылбалара эстэн, керулуур-нарылыыр да кыахтара суоба. Эт-
тэрэ-сииннэрэ ыалдьара абыйах хонуга суох ааспат. Ыкилак дьахталлар тядиды олус
учугэйдик охсоллор эбит диэн бэлиэтии истибитэ. Кини кере туспутэ: ийэтэ уккуулээн
эрэрэ. Кини илиилэрин хамсаабына олус нарыннар, намчылар. Ол быыбыгар кетер
кетен эрэринии сапсынан ылар.
Оккеччу анньыллыбыт бэрдьигэстэргэ баайыллыбыт тядид-еххар обустахтарын
аайы биэрэкнии-биэрэкнии тыабыыр. Охсооччу икки дьахталлартан биирдэстэрэ
Ланьгук этэ. Кини кыбыста-кыбыста, бэркэ кыбанан, тядиды охсоро.
Хиркун то-рабыгар Музлук дьабаллаах мукутаан, хайыы-уйэ чэйин оргутан, дьуу-
халаларын бысталаан, остуол тардыбыта. Кини туох-ханнык иннинэ булчуттарга биир-
дии чааекы нерпа хоргунун кутан биэрбитэ. Ити — сылайбыт кибиэхэ абыраллаах ас.
Ыкилак кердебунэ, намыбах остуолга ессе оруос лэппиэскэтин тобуталаан уурбуттар
этэ. «Баччаба атыыбыттар кэлэ иликтэр. Ити былырыынтты хабаастара буоллаба».

Дьахталлар тядиды охсоллорун тохтоппуттара. Туох-ханнык иннинэ такаралар
абылыктарын — мобу — бэлэмниэххэ. Онуоха бил тириитэ наада. Дьахталлар дыры-
лас сыттаах бил дьуухалатын киллэрбиттэрэ.
Псулк дьуухаланы хабылаан тириитин ууга илиппитэ уонна хатырыктаабыта. Бил
тириитин такастыыр эрэйдээх. Дьахталларга ыаллыы эмээхеиттэр квмелвспуттэрэ.
Кинилэр куолаан уп-урунг бил тириитин элбэх бабайыны бэлэмнээбиттэрэ. Онтон
бубарбыттара уонна буспутун кэннэ кырдьабас маастардар араас дьэрэкээннээн
ойуу-бичик тубэрбит хоруудаларыгар илдьирийиэр диэри мэбийбиттэрэ. Псулк бу
хоруудалары кимнээх онгорбуттарын учугэйдик ейдуур. Ол маастардартан угустэрэ
елбуттэрэ ер буолла.
Икки хорууданы тобус-толору дырыбааккыга маарынныыр абы бэлэмнээбиттэрэ.
Псулк ол аска ток отону уонна хискир диэн уунээйи силистэрин табыната куппута.
Ууллубут нерпа сыатын эбэн биэрбитэ. Дьахталлар итини барытын мае лаппаакыла-
рынан булкуйбахтаан баран сойута уурбуттара. Нивхэлэр маннык абы тайба, ерус,
муора иччилэрин абатаары гыннахтарына эрэ бэлэмнээччилэр. Уонна кинилэр бу
такара абынан ытыктабыллаах ыалдьыттары, кутует абатын уубун дьоннорун, кун-
дулууллэр.
Харакара охсубута. Онон обонньоттор «уеруу-кетуу чалбаракын сарсын окорор-
го» дэспиттэрэ. Ыалдьыттар бары остуоруйа истээри Омрайн то-рабыгар мустубутта-
ра. Хиркун киирбэтэбэ, оттон Дидяйн Ыкилагы бэйэтэ эрэ олорор кыракый то-рабыгар
117