Page 16 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

С>50нньор Наукун тутан турар сугэтин харбаан ылаат, урэххэ элитээри гынан ибэн
тохтоон, биитин бол^омтолоохтук одуулаба олорбута. Ойо барбыт сиригэр туох эрэ
быдьырхай бытыгыраан кестере. Тимир тас ерте тебе да ньылаархай буолтун ибин,
ибэ туорабы симпит курдук этэ. Итини дьиктиргээн, Касказик, сугэтин кыбынаат, то-
рафка1 барбыта.
Сарсыарда абалара чэйдии олорон эппитэ:
— Мантан антах тууннэри сылдьыаххыт.
Ити кэнниттэн биэрэккэ киирбитэ уонна, чохчойон олорон, кэрдиллибит тирэх
мае дулукнэрин 60Л50Й0Н одууласпыта, кини мае тебе суонун, тебе куурбутун
быбаарыан ба5арар курдуга. Былырыын уолаттара бу баара^ай мабы икки ертуттэн
кэрдэн тубэрбиттэрэ, ортотунан быспыттара: биирэ сэттэ былас, иккибэ биэс акар
былас убуннаах этэ.
Охотскай муора кытыытын олохтоохторо улахан окочону себулууллэр. Кинилэр
бэйэлэрэ кээмэйдээхтэр. «О-о, учугэй да окочо, — диэччилэр кинилэр уонна сонно
тута быбаараллар: — ус лахтагы кытта икки ньиэрпэни уйуубу». Оттон Касказик ханан
да5аны хайытта5аба суох икки сабыс-сака окочонон тиийиэ^э. Муора табынаа^ы
нивхэлэр Касказик окорбут оггочотун кербетехтере ыраатта. Ол эрээри кини окочо-
тунан мууска тиийэ сылдьыбыт дьон билигин даманы ейдууллэр: урдугэ суох туруо-
ру эркиннээх уп-убун дьо^ус окочолор долгукка чэпчэкитик уйдараллара, долгуну
чэпчэкитик тыыраллара, эрдиигэ улгумнара.
Балык сырыыта буттэ^инэ, Касказик муора туманнаах биэрэгэр икки сабыс-сака
бэртээхэй окочолоох ТИИЙИЭ5Э. Муора кытыытынаабы дьон — кырдьа5астыын, эдэр-
диин — Тымыттан кэлбит нивхэлэри кере сырсан кэлиэхтэрэ, кинилэр окочолоругар
ымсыырыахтара. Суох. Касказик биэрэккэ убуо cyoga, сонно саамай кырдьа^астарын
ке-рабыгар2 аабыа^а.
Уолаттар мабы ый устата хабан суорбуттара. Ити бириэмэзэ ийэлэрэ Талгук крапи-
ваттан кыра мукханы баайан бутэрбитэ. Былырыын сайын ийэлэрэ крапиваны быбан,
суумэ5инэн баайталаан тыалга куурда ыйаабыта. Элбэх суумэх этэ, туерт ураьабы то-
лору. Кылгас кыбыккы куннэргэ, тебе дазаны дьиэтигэр супсугурдэр, бириэмэ булан,
крапива угун тыырталаан сап хатара. Кыбыккы куккэ хайдах да тиийиммэккин. Ол
ибин Талгук хойукка диэри олорон, харака5а илиитин иминэн тебе суон буолуох-
TaagbiH алзабаабакка билэрэ.
Оттон азалара сака хасаны — дьуухаланы ыйыыр аракабы — окороро эбэтэр
кыбыккы буурбаларга алдьаммыт эргэ аракастары сехсутэрэ. Уонна хас кун ахсын
алдьаммыт сугэтин кытта куубэ эстиэр диэри хадьыктабара. Касказик урэх хайырыт-
тан талан а5алан, хас даманы буруус таабы элэппитэ. Сугэ биитэ олох да5аны кыла-
рыйан кербет курдуга. Ол эрээри ебес озонньор санаатын ситиспитэ. Отон уга о§у-
руо курдук теп-тегурук, нарын сабархай сибэккилэринэн тылларын са5ана, обонньор
били элэйбит биилээх сугэтин илиитигэр ылар уеруулээх кунэ ууммутэ. Оттон хар-
гыга кемус хатырыктаах макнайгы кыбыл балык биллибитигэр кини салак окобуу-
лаах улахан хорууда курдук хабыллыбыт модороон мастары урэх уутугар угалларыгар
уолаттарыгар соруйбута — ойобосторо илийдэ5инэ, хабарга чэпчэки буолуо^а.
Абыйах хонугунан дулук окочолортон ууну суекээбиттэрэ уонна эрдэттэн бэ-
лэмнээбит хаппыт мае тирээбиллэринэн ойо^осторун тэк гына тэптэрбиттэрэ. Око­
чолор сайын бутуер диэри кун уотугар туран кууруохтара, дьэ, ол кэнниттэн ogoHHbop

1 то-раф — нивхэлэр кыГ|ын>гы дьиэлэрэ.
2 ке-раф — сайынтты дьиэ.
12