Page 11 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

1992 с. БразилияF,a буолбут норуоттар икки ардыларынаа-
5Ь/ форум на ибитиннэрбитэ. Бу торумна оло^уран Канада
правительствота Нунавут сиригэр тврут олохтоох инуит-
тар автономияларын тэрийбитэ. 1993 с. Сахалин илинни
кытылыгар олохтоох нивхтэр сирдьиттэрэ буолбута. Хол-
бобуктаах Нациялар Тэрилтэлэрин Экономической уонна Со­
циальной Субэлэригэр киби быраабын уонна кенулун квмус-
кэлин норуоттар икки ардыларынаа^ы Лигаларын чилиэнинэн
талыллыбыта.
— Хотугу омуктар фольклордарын хомуйда, уерэттэ,

уйэтиттэ. Нивх фольклорун сэргэ В.М. Санги хотугу омук­
тар тылынан уус-уран айымньыларын хомуйда, киэн эйгэ^э
mahaapda, уйэтиттэ. Убун кэм устатыгар Хотугу муустаах
уонна Чуумпу бай доллар кытылларынан, Кольской тумул
арыы, Таймыыр, Сибиир, Амур, Камчатка, Чукотка сирдэринэн
кэрийэн бу дойдуларга олохтоох чукчалар, эскимостар, не-
нецтэр, долганнар, эбээннэр, эбэнкилэр, дьукээгирдэр, саамы-
лар, селькуптар, хантылар, мансилар, коряктар, ительмен-
нэр, нанайдар, удэгэлэр, негидаллар, нганасаннар, тофалардар,
алеуттар, онтон да атын омуктар номохторун- убуйээннэ -
рин, атын да айымньыларын уерэттэ, суруйда. Хотугу а^ыйах
ахсааннаах норуоттар тылынан уус-уран айымньыларын Ан-
тологиятын онорон, 1989 с. туспа кинигэнэн табаартарда.
Бу академической табымнаах улэя,э суурбэ алта хотугу а$ы-
йах ахсааннаах омук суустэн тахса тун былыргы айымньы­
ларын тумтэ. «Антология^» киирии тылыгар аатырбыт
суруйааччы хотугу омуктар тылынан уус-уран айымньылара
ситэ хомуллубакка, уерэтиллибэккэ сутэн-обон эрэрин бэлиэ-
тиир, ким кыахтаа^ы, ба^алаа^ы куну-дьылы аахсыбакка, куус
кыайарынан сутэн-умнуллан эрэр баайы хомуйсарга, тутуу
былдьабарга ынырар.
Кун бугунугэр диэри тереебут норуотун, хоту­
—
гу омуктар елбет-суппэт суолларын хайсар, суолдьут,
субэбит буолар. Дойдуга 90-с сылларга сатыылаабыт
дьалхаан а^ыйах ахсааннаах омукка ордук суубарыылаах буо-
луос,ун эндэппэтэцэ. Эр сылларга олорбут, улэлээбит Москва
куоратын хаалларан, 1993 с. тереебут буоругар — Сахалин
арыыга твннубутэ. Нивхтэр тумсуулэрин тэрийбитэ, балык-
тыыр, бултуур сирдэрин туруорсубута, дьонно-сэргэ^э улэ-
лээх, бэйэлэрин уонна о^олорун-урууларын ииттэр кыахтаах
буолалларын турууласпыта, тереебут тылын, угэстэрин
кемускэбиигэ а^ыйах кибилээх хаан уруу норуотун сирдьитэ
буолбута. Тврут дьарык, тустаах сир-уот, уврэх, культура
эйгэтигэр Сахалинна олохтоох омуктары квмускуур сокуон-
нары, дьабаллары онорсо, табаартара, улэлэтэ сатаабыта,
манна улэлиир улахан тэрилтэлэри кытта олохтоох омук­
тар тустарыгар кэпсэтиилэри, свбулэбиилэри тэрийбитэ.
Тереебут норуотун иннигэр соцотоцун кэриэтэ туруулабар
7