Page 20 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

билбэт кехтере. Ити кех обонньоттор умуллубут харахтарын уотунан уматар, ыары-
бахтары оронтон туруорар, тебелерун эргитэр, булка-аска ейе-тейе суох кыйдыыр.
* * ★

Бырааттыылар тереппуттэрэ кэлиилэригэр сарсыардаакы тубуу кэнниттэн ку-
таа оттон иттэ тураллара. Дьоннорун кытта ыттара эмиэ суурэн кэлбитэ. Икки сиргэ
чемехтеммут балыгы керен баран, Касказик отуу табыгар саката суох кэлэн олорбу-
та уонна ким да диэки кербекке эрэ:
— Балык угэннээн тахсыыта сабаламмыт, — диэбитэ.
Талгук уолаттарын булдун абылаппыттыы корен турбута, балык кутуругун аахпыта.
Суустэн табаарбытын кэннэ, обонньор, санныларын хамсатан, дьахтар туту да гыммак-
ка турарын себулээбэтэбин биллэрбитэ. Кэргэнэ туту соруйарын Талгук билэрэ. Кини
хапта5ай мае миискэни уонна орто убуннаах быбабы сулбу тардан ылбыта, бедок,
искэхтээбэт балыктары талыталаабыта. Сытыы быбабынан балык тебелерун улгумнук
быбыталаабыта. Аллара ессе да элбэх балык сытара. Икки суусчэкэ буолуор. Оттон
иккис чемех итиннээрр улахан. Талгук, уеруутугэр мичээрдии олорон, туох эрэ олуо-
наны окорбут курдук, эргиллэ туспутэ. «Утуе санаалаах тыын, миигин кыыбырбыт
хараххынан керумэ. Мин билэбин, иксэлээх буолар кубабан уонна эн бэлэххин аа^ар
айыы: элбэ^и да биэр, абыйабы да уун, эн тебену да бэрсибитик ибин, бибиги эйиэхэ
куруутун махтанабыт. Кыыбырыма. Бибигини тумнума».
Талгук бедек тебелеру тымныы ууга уган, салыкнарын ып-ыраастык сууйталаан
хайыта быбыталаабыта. Хайыыларын уонна токур бедек тиистээх сыкаахтарын
укуобун быбабынан кэбэбэстик элийтэлээбитэ, укуохтарын тебетуттэн араартаабы-
та. Чэй оргуйа турдун. Касказик сып-сымна5ас екургэстээх балык сыкаа^ын нарын
былчыкнарын айа^ар укпута. Ол кэнниттэн иэдэстэрин этин уонна ортотунан ха­
йыта быбыллыбыт балык бедек харахтарын сиэн ньимикнэппитэ. Обонньор саамай
амтаннаазар — мурун екургэбигэр — тиийэрин сабана, чаанньык, дьэ, оргуйаары
кыыгынаабыта.
Уолаттар эмиэ тебе урдугэр туспуттэрэ. Аччыктаабыттара бэрт буолан, мурун
екургэстэрин быба-быба, иксэлээхтик хадьырыйбыттара.
Талгук хабан дабаны быстыбат хасаабыттан такас кырадабыныгар чэй тооромобун
суулаан абалбыт этэ.
Эр дьон тото-хана абаан, дырылас сыттаах итии чэйи испиттэрэ, бултарыттан
уерэн-кетен, саатар бугун-сарсын екейен турар кыбалбаларын умна быбыытыйбыт-
тара. Уеруулэрин ситэрэн, кутаа некуе ертугэр хайа быбыллыбыт бедек кета уелуллэ
турара. Кып-кыбыл балык кутаа уотуттан ессе сабаран, сыта-сымара муннуга саба
биэрэрэ, сыанан ньалбарыйара.
Талгук балык укуохтарын уонна ситэ сиэниллибэтэх екургэстэрин хомуйан ыкка
бырахпыта. Оттон бэйэтэ санаатыгар Курнгыны — уебээки тыыны — кытта кэпеэтэ
олорбута: «Керебун дуо, бибиги хайдах кыбалла сатыырбытын, эн бэлэхтээбиккиттэн
биир да укуох бырабыллыбата. Хойут дабаны бибигини саныыр буол».
Талгук абаан бутэллэрин кебуппэтэбэ, балыгы ыраастаабытынан барбыта. Обон-
ньор чэйин соботобун ибэ олорбута, уолаттар инчэбэй мукхаларын сехсуйэ сыл-
дьаллара: сыыс отун ыраастаан, тыалга куурда ыйыахха наада этэ. Крапива утабыт-
тан баайыллыбыт мукха илийбэтэбинэ сатанар, ууттан табааран баран, хомуйбакка
чемехтуу бырахтахха, сытыйан хаалыаба.
Уолаттар бу кумахха уонча хонуохтара. Ол кэнниттэн балык ере барыаба уонна
ыыр сиригэр аабыар диэри Пила-тайхурга тохтуоба: искэбэ ситэрин кебутуебэ. Уолат-
16