Page 272 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар
P. 272
бутэрэ-оборо охсуон ба5арар курдуга. Хантан эрэ сыалаах мае иннэтин cocyhapa.
Туохха эмиттубаныам диир буолуохтааза ити кыра кымырдазас.
...Ибирик ибиттэн эмискэ кукаакы аймаммыт саката ибилиннэ. Ону кытта тэккэ
хаппыт мае мутуктара тобутталанан барчаланнылар. Бэйи эрэ, ити туох буолуой?
Тыас. Эмиэ тыас. Уол долгуйан, этэ дьар гына тустэ. Бастакы санаата уутээккэ кутур
улахан эбэ аакнаан кэлэн ибэр диэн этэ. Ити кини обургу мутуктары тобута уктэтэ-
лээн эрдэ^э. Бука, эт сытыгар ыаллаатаза. Уутээккэ хор5ойон, кириэппэс тэкэ сананан
кемускэниэх ба5айы дуу дии санаммыта.
Кукаакы эмиэ айдаарда. Бу сырыыга ыксаан буолбакка, туту эрэ сонургуур ба-
дахтааза. Онуоха иккис кукаакы хардарбыта. Мастар улабаларыттан убус холбоспу-
та. Уутээн урдунэн намыба^ынан тэлээрэн, кукаакылар сакаларын диэки халлаан
куе5унуу кынаттаах кетердер ааспыттара.
Пларгун уор-кылына турбут Кенграйы быатыттан ылбыта, долгуйбутун уонна
иэрэк-саарак санаатын кыатана сатыы-сатыы, оргууй ыраабыйаны туораабыта.
Кукаакылар кыймакнастара. Айдаан б©5етун тардаллара. Мэктиэтигэр, туох эрэ
дьиктини керен, омуннаахтык ере оргуйбахтаан сэкээрэр курдуктара.
Кенграй, ыйылыы-ыйылыы, быатын чиркэччи тарпыта. Пларгун, ыта собой, эбии
тургэтээбитэ. Ыт ойуур ибигэр туох баарын хайыы-уйэ билбит быбыылааза. Ыт сы-
тымсах ИНЧЭ5ЭЙ муннун мунньакнатта.
Сыгынах аттыгар Пларгун ытын тохтотто, Кенграй «Туох буоллук?» диэн дьиктир-
гээбиттии иччитин кэтэстэ.
Пларгун ытын туора тарта, сыгыназы тумунна: биир кэм иннин диэки дьуккубэр-
гин эрэ 6ИЛЭ5ИН. Mac-от, сыгынах, сылбах барыта — син биир. Биллэн турар, булду са-
быта баттабан ибэн, быабар иилистиэк этэ. Арай эбэ саба тустун, мин cogoTox хаалан
мукнанабын дии... Мин тебе да эдэр буолларбын, кыыл курдук быбыыланыам баара
дуо? Ити ибэн, Пларгун ибигэр саныыр.
Иннигэр сэндэгэрдэ. Онтон мадьыктабар, тарбыыр тыас-уус ибилиннэ. Эбэ дии,
быбыыта? Тугу гынар буоллаьай? Тиит кекдейугэр кирийбит моботойу дуу эбэтэр
хайа эмэ харамайы туруораары хадьыктабара дуу? Кенграй, арбабын туутэ туран, туох
баар куубунэн дьулуруйан, булчуту иннин хоту лэглэриттэ.
Тугу кербутуттэн Пларгун, тутатына уоскуйан, хата, дьиктиргээн тохтуу биэрдэ.
Булчут ытын саба баттаата. Кенграй, а5ылыы-а5ылыы, намырыйан сиргэ сытта.
Ыраабыйа5а курэх былдьабан, икки кыыл таба харса сылдьаллара. Баарабай
муостарыттан ылсан, кехсулэрэ тикиргэбэн, утарыта тирэбэн чыраахтабаллар. Омос
керуугэ табалар ыраабыйаттан утурубэ сатыыр тустууктары санаталлара.
Ол сылдьан, кыыллар тэйсэ тустулэр. Тебелерун сиргэ хоруччу анньан, харахта-
рын хааннаабынан бултэччи кербуттэр.
Хакас диэки буур, куустээх хойуу салаалардаах, тердулэринэн соноон тубэр муос-
тардаах, толору эттээх-сииннээх, эмис-тала кекул сылдьар кыыл диэтэххэ, мэктиэти
гэр абара уойбут курдук. Онноо5ор хойуу туулээх тириитин курдат былчыкнара куур-
эллэрэ кестерг© дылы. Урдук арбабын туулэрэ адаарыспыттар.
Ука ертунээби хагдак буур убун дьырайбыт атахтардаах, онтукалара сиэрэй
маканнар, муобун салаалара уба5астар, ол эрээри убуттар итиэннэ твбелере олус
сытыы убуктаахтар. Кэтит туебэ модьу-та5а.
Хагдака субуезун урдугэр мвхсв сылдьар. Оттон бороко субу тусубэргэ бэлэм ту
рар. Эт эттэрэ куурэн, туврт ата^ын холбуу тутан баран, чыпчылбан тугэнигэр курубу-
наны теле тарпыт курдук естеезер утары ыстанна. Хагдака чуо-бааччы муобугар
тубэрэн ылла. Муостар тыастара ере лабыгыраба тустулэр. Хайалара эрэ хардырбаан
268

