Page 269 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар
P. 269

Бары  ыксал  уеИугэр  да  сырытталлар,  Нехан  утарсар  сатамматын  ейдуурэ.  О50Н-
       ньор,  ебугэлэр угэстэрин тутуспатахха,  санаатыгар тутуохтааба.
          Оонньуу-кер диэн  суох,  баар да  буолуон  табыллыбата: уИуейэх эрэ  буоллахтара.
       Онон  бырааИынньык кердеех-нардаах ерте судургу тутуИуллубута.  Гнаркалар,  ымха
       а§а уустарын удьуордара, суобунан атаарыы сиэрэ адьаИын кылгатыллыбыта. БутэИи-
       гин эрэ ойуулаан кердерер тугэн хаалбыта — эИэни таас хайа хаИаайыныгар атаарыы.
       Онуоха тугу эмэ туттуу уонна бэлэх-туИах эрэйиллэрэ.
          Бэлэх-туИах биэриигэ сардаана,  куруппа бурдук итиэннэ мос — эмиэ бэйэтэ туспа
       отону уонна балык тириитин холбоон буИарбыт дырыИааккы — наада.  Мос — така-
       ра aha. ЭИэни бултуйбуттар ыты тутталлар.
          Аата-ахса  суох кэИиилэнэн,  ыт энньэлэнэн,  эИэ,  чуолкайдаан  эттэххэ — эИэ дууИа-
       та,  этин-хаанын  дьокко  хаалларан  баран,  тук  тыа  уонна  булт  такарата  Пал-Ызн-
       raga  аттанар — онно тиийэн, дьон-сэргэ  кердоИуутун  тиэрдиэхтээх.  Оттон дьон  тугу
       кердеИере ханна  барыай:  булчукка  булт тосхойуохтаа5а,  аймах-билэ дьонноро хор-
       гуйуо суохтаахтара, дьак-дьаИах буулаабата...
          — Нехан  Кенграйы туттубут киИи диэбитэ. Оттон  Кенграйык уйхлад ээ. О^онньор,
       ебугэлэр уустук угэстэрин хайдах тутуИар туИунан толкуйга туИэн олорон, саката суох
       Нехан  кэпсээнин  60Л50Й0Н  истэн баран, себулээбэтэ^ин  биллэрэн  кехсун этиппитэ.
          Онон  моИу  буИарбат  буолбуттара  —  олус  тубугэ  бэрт.  Онуоха  эбии  бил  балык
       дьуухалатын  а^албатах  этилэр,  дырыИааккыга  кини  халык  тириитэ  барыан  сеп  этэ.
       Бэлэх-туИах  куолутугар  эрэ  буолбута:  кыра  балык  050Т0,  ытыс  куруппа,  альтах  хаа
       мохуорка,  беппуруескэ  (хата,  озонньор  табахтыыр  буолан)  уонна  испиискэ,  хас  да
       саахар куИуоктара.
          OgoHHbop  икки ертугэр сырыынньа «дьиэ» окорбута, онно эИэ укуо5ун-икиэ5ин,
       тебетугэр  уган  баран,  мутугар  долбуур  охсон  уурбута.  Нехан  «дьиэ»  таИыгар  прун-
       ганы  эмиэ  ытык  мае  кыспатынан  киэргэтэн  баран,  ньирээйи  харыйалары  уурбута.
       Кыылга  тугунан  эмэ  сыИыаннаах  бэлэх-туИах  барыта  биир  сиргэ  сытыахтааба,  олор
       мантан  инньэ тыытыллыбат сибэтиэй  буолуохтаахтар.Маннык  ытык  мае анныгар ту-
       ран,  нивх  киИитэ  Пал-Ызнгаттан  туохха  кыИаллыбытын  кердеИееччу.  Манна да5аны
       угэИи ситэ тутуспатахтара. Аарыма  ытык маска суолтатыгар эрэ эИэни астаабыт хаан-
       наах сезелеентен харыйа лабаатын, кэИии  кетеьер «наИыылканы», уот оннуттан хо-
       руолаах  xapflagac  текургэИин  «кэИиилээбиттэрэ».  Ким  дазаны,  биллэн  турар,  эИэни
       астааИыкка,  этин  таИыыга,  сиэИиккэ  туттуллубут  рюкзактары,  иИити-хомуоИу,  сугэ-
       ни-быИаьы биэрэ сатаабата^а...
          Итиниэхэ  барытыгар  биир  кун  барбыта...  Сарсыарда  сака  кун  сырдыыта  эрэ  су-
       гэИэрдэрин толору симинэн баран, кун ортолуу ыйанар сирин диэки ус уруйэни туИу-
       лаан айакка турбуттара.
          Аара  булка  аралдьыйбакка  эрэ,  тиийээт,  тута Лучка  уутээнин тутуутугар  киирэргэ
       быИаарыммыттара.
          Yc  уруйэ  —  бу  аатын  курдук  ус  уруйэ  холбоИон,  харака  харыйа  ойуурдаах  таас
       хайа дьыраатынан туИэр сирэ. Сис тыатыгар уулаах отон  кэмэ суох. Уруйэлэр  кытыл-
       лара — клюква отонноох уу-хаар маар дойду. Ааттаах бултаах сир.
          Булт  дьиэтин  кекдейун  хара  сарсыардаттан  киэИэ  хойукка  диэри  тэбинэн  туран
       таИаарбыттара.  Иккис  кун  бутуутугэр  сиэрдийэлэринэн  сабан  баран,  хатырыктаан
       буор куппуттара. Уккунньах — нуодьуИа таИыгар утуйбуттара...
          Мастар  урдулэринэн  сиэмэх  суордар  иксэлэрэ  кебен  айдаара  халаатаИаллара.
       Туох  буолла^ай диэн дьоннор хонуу сазатыгар  ыстаммыттара.  Ыттар,  ыйылыы-ыйы-
       лыы, утары  куула тыа^а ойбуттара.  Мастар быыстарынан туох эрэ элэс гыммыта.
                                                                                  265
   264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274