Page 72 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

— Мылгун, кэл. Улахан начаалынньык ынырар. Кини учугэй киби, нивхэлэри
абынар.
Уолчаан дьулайбытын уонна кыбыстыбытын биллэримээри муннун тыастаахтык
ере сыксыйбыта. Ол эрээри Чучунаа куултан сутурук саба улахан кубуок саахары
табаарбытыгар, ере ыстанаат, киниэхэ ыстанан тиийбитэ. Илдьиркэй ыстаанын буу-
та кирдээх сыгынньах атабар охсуллара. Уолчаан етерунэн кестубэтэх мап-макан
минньигэс абы, ким эрэ былдьаан ылыа диэбиттии, сур тургэнник сулбу тардан ыл-
быта. Чучунаа чугас турар оболору ыкыртаан, биирдии кубуок саахары биэртэлээ-
битэ. Ороктар кини диэки ымсыырбыт 050 курдук керен тураллара. Чучунаа, ону
себулээбэккэ, уобун быба ытыран баран, киэр хайыспыта.
Лука уолуга телеруйбут кирдээх борон- ырбаахытын ибинэн моонньугар синньигэс
сабы кэтэ сылдьара. Чучунаа ону бэ5эбээ кербутэ да, суолта биэрбэтэбэ. Сап моон-
ньуттан туебун диэки тубэрэ. Сыа уонна келебун икмит хап-хара саба. Чучунаа сэ-
рэнэн илиитин ууммута. Икки тарбабынан сабы оргууй а^ай тардан кербутэ. Ырбаахы
ибиттэн, хороонтон быкпыт кыыл курдук, кып-кыра тимир кириэс тахсан кэлбитэ.
— Кириэс, кириэс, мин Лука Афанасьевпын. Лука, — диэмэхтээбитэ Нгиндалай.
Эвенк саханы кытта дьобумсуйан олорон кэпсэтэрэ. Ол аата: «Мин тебе да дьикнээх
эвенк буолларбын, аатым эвенкилии буолбатах. Бибиги, эвенкилэр, такараба сурэх-
тэммиппит. Бибиги эмиэ нуучча улуу ыраахтаа^ытын оболорунабыт», — диэн этэ.
Чучунаа тайба бырадьаагаларын кыракый уубун хатыкыр, иинэбэс укуохтаах
бабылыгын болбойон кербутэ.
— Дьон барыта — бырааттыылар!
— Бырааттыылар! Бырааттыылар! — диэн ороктар куе-дьаа буолбуттара.
— Бырааттар, кэлин- манна!
Саха куул ибиттэн араас екунэн дьэрэлийэ оонньуур бытыылкалары кун уотугар
кылабачыппытынан ороон табааран ере кетехпутэ.
— Кэлин- манна! Бука бары кэлин-! — диэн Чучунаа барыларын куубан ылыах
курдук илиитинэн далбаатаабыта. Макнай туспэтийбит нивх кырдьабастара уонна
булчут эр дьонноро дьобуннаахтык туттан тиийэн кэлбиттэрэ. Эдэрдэр кэмчиэрийэн
ыраабынан сылдьаллара.
Нивхэлэр дьобумсуйбуттара биир омурт арыгы кэнниттэн мэлийэн хаалбыта.
Обонньоттор эдэрдэргэ намыбах остуоллары, киэргэллээх мае ибиттэри, балыгы,
дьуухаланы, уулларыллыбыт ньиэрпэ сыатын, туубаммыт балык еребетун абалалла-
рыгар эппиттэрэ. Дьахталлар араас амтаннаах абы — ньиэрпэ сиикэй быарын, кета
сибиэбэй тебетун, буспут ньиэрпэ этин — абалбыттара. Харас отону кытта уонна ото-
но да суох быары арыгы кэнниттэн сииргэ олус учугэй этэ. Оттон кета тебете, киби
тылын сыанан ньалбарытан ыстаатахха, амтаннаахтык кур-хар гынара.
Тымныы абылык кэнниттэн буспут эт укуохтаах улахан кырбастарын биэртэлээ-
биттэрэ. Кэрдиистэммит кета дьуухалатын нивхэлэр тарбахтарын тебетунэн кымыс-
таан ылаллара, уулларыллыбыт кылабачыгас екнеех ньиэрпэ сыатыгар уган ыла-ыла,
тебелерун хантатан, айахтарыгар атаараллара.
— Дьон барыта — бырааттыылар! — уерэ-кете хатылаабыта Чучунаа. — Эбиги ги-
ляктаргыт, ороктаргыт. Мин сахабын. Бибиги бары дьоммут. Ол ибин бырааттыыбыт!
Бары бииргэ олоруохпут. Бэйэ-бэйэбитигэр кемелебуехпут.
Нивхэлэр элбэх сакалаах саханы саарбабалаабыттыы истэллэрэ. «Дьон барыта —
бырааттыылар». Ити кырдьык. Нивх кими бабарар — нивх буоллун, орок, эвенк эбэ-
тэр нуучча да буоллун — барыларын дьиэтигэр киллэриэбэ. Абатыаба, холумтанын
итиитинэн сылытыаба. Киирбит киби тебе салгыар диэри нивх дьиэтигэр олоруоба.
68