Page 68 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

тары сыымайдыыллара, уебэ турааччыларга анньан биэрэллэрэ. Олор табабабы ку-
руустуу кэлбит дьон санныларыгар бырабаллара.
Чучунаа себуен ибин, кини дьобус табабабын шхунаттан табааран биир сиргэ лоп
курдук чемехтеебуттэр этэ. Макнай саха табабаба тебе баарын аабан керееру сана-
нан баран, туттуммута уонна атыттарга кемелебен барбыта.
Табабабы барытын суекээбиттэрин кэннэ, Тимоша лааппытын — дуосканан саа-
йыллан окобуллубут кыра сарайы — аспыта. Чучунаа бу сарайы весе бэбэбээ бэлиэ-
тии кербутэ. Арыый ону-маны ыйдакардар киби маннык эрэлэ суох хаххаба табаа-
рын тутара буолуо диэн кини итэбэйиэ суох этэ. Киби экин араабы керер!
Макнай арыгыны кутан кыллыгыраппыттара. Дьон холуочуйан, сака-икэ элбээн
эрдэбинэ, Тимоша атыытын, дьэ, тардан кэбиспитэ. Нивхэлэр кетаттан ураты туох да
сыаналаахтара суоба, кинилэр ити балыктарын былырыыккы иэстэригэр биэрбит-
тэрэ. Билигин Тимоша дьон аатын иэс кинигэтигэр киллэрэн испитэ. Арай Лука уолат-
тарынаан абыйах киистээх этилэр. Хааччыган булчуттар туулээхтэрин сааскы эргиэн-
тэн ордорон, табахха, чэйгэ, бурдукка мэнэйдэбиэхпит диэн хабааммыттара. Дьэ,
манна Чучунаа Тимошаттан адьас дьулайбыта — эргиэмсик холуочуйбут табабыттар-
тан ус-туерт бук суйдаталаабыта. Булчуттар кэнники туулээбинэн телуехпут диэн ары­
гыны, араас бородууктаны, балаакка такабын кердууллэрэ. Тимоша табыччы аккаас-
таабыта. «Гиляк биир сиргэ олорор, оттон бу — бырадьаагалар, кинилэри тайбаттан
булан ылыак суоба», — диэбитэ кини Чучунааба.

XIX баба

©рус тордугэр, маннаабы итии уонна муора тымныы уулара керсубэр сиригэр,
чараас туман ыйанан турара. Кевонголар окочолоро туман ибиттэн тахсарын кыт-
та, Касказик макан борохуот турарын кербутэ. Борохуот биэрэккэ ордук кылбайан
кестере. Маннык улахан ибит курдук тэрили Касказик хабан да харахтыы илигэ. Боро­
хуот урдук эркиннэрдээбэ, оттон убуна алта эрдиилээх дулук окочо иккитин саба этэ.
Нгаксвоннар олорор сирдэрэ олус да улааппыт эбит. Урут манна баара эрэ абыс
ке-раф турара. Билигин, арааба, суурбэттэн тахса быбыылаах. Ол аата кыбыныгар
хомо укуоргу, «материк» ертугэр, хойуу ойуур ибигэр, ессе ебугэлэрэ ичигэс то-раф-
тары туппут сирдэригэр, маннаабы олохтоохтор бары кеспет эбиттэр.
Кевонголар биэрэккэ тиийэн кэлбиттэрэ. Касказик Нгаксвоннар терут-уус ке-раф-
тарын хайдах булабын диэн санааба ылларбыта.
Нгакс-во олохтоохторо балыктаах ерус диэкиттэн устан ибэр окочолору эрдэттэн
кербуттэрэ. Кинилэр биэрэккэ киирэн кэккэлии олорон кэбиспиттэрэ уонна туох дьон
кэлэн ибэллэрин таайа сатаан хам-тум абыйах тылынан бырахсаллара. Окочолор
чугабаан, тиийэн кэлбиттэрэ, Нгакс-во дьоно уу кытыытыгар утары киирбиттэрэ. Ол
эрээри ыалдьыттары кинилэр сатаан керсубэтэхтэрэ. Эмискэ Пупок Ньолгун урабаты-
гар кетен туспутэ, онно уехсуу, ыбыы-хабыы бебв буолбута. Онтон лахтаг тириитинэн
буруллубут намыбах аан ибирдьэ ньимис гынарын кытта, Тимошалаах Ньолгун ураба
ибиттэн тутуспутунан сууланан тахсыбыттара. Ньолгун ыксаан кэлэбэйдии-кэлэбэй-
дии этэрэ:
— Эн миэхэ кураанах буочуканы биэрбитик, кураанах буочуканы теттеру ыл. От­
тон бурдуккар мин кииби биэрбитим.
Кыыбырбыт Тимоша, тубэбиэхчэ мае сытарын харбаан ылаат, нивхини туох баа-
рынан сырбаппыта. Куустээх, улахан укуохтаах Ньолгун кибитэ охсорун саката суох
тулуйа сатаабыта. Онтон, тулууруттан аабан, Тимошаны сирэйгэ силлээбитэ. Пупок
64